Trouwe placebogebruikers leven langer

De TORCH-trial (Towards a Revolution in COPD Health) verdeelde ruim 6000 patiënten met matig tot ernstige COPD (FEV₁ < 60% pred) over 4 groepen: gebruikers van placebo, salmeterol (een langwerkende bèta-2-agonist, LABA), fluticason (inhalatiesteroïd, ICS) of de vaste combinatie ICS en LABA. De onderzoekers definieerden therapietrouw als > 80% gebruik van de inhalatiemedicatie gedurende de drie jaar lopende trial. Eenvijfde van de 6000 deelnemers was niet therapietrouw; van hen was ongeveer een kwart na drie jaar overleden. Van de therapietrouwe deelnemers was ongeveer eentiende na drie jaar overleden. Dit overduidelijke verschil tussen het mogelijke effect van therapie(on)trouw op de uitkomst was gelijk verdeeld over de vier interventies. Therapietrouwe, placebogebruikende COPD-patiënten leken niet eerder te overlijden dan trouwe gebruikers van luchtwegverwijders en/of ICS. Dit verschil zou slechts deels te verklaren zijn door meer comorbiditeit onder de minder therapietrouwe COPD-patiënten. Verschil tussen post of propter valt op basis van deze post-hocanalyse natuurlijk niet te maken, maar in de achteruitkijkspiegel van het TORCH-onderzoek zien wij de betrekkelijk grote invloed van patiëntengedrag bij COPD. Het ‘healthy adherer effect’ omvat hier mogelijk meer bewegen en beter onderkennen van exacerbaties door de therapietrouwe COPD-patiënt. Therapietrouw blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt. (Ben Ponsioen)