Main content

Bloedingsrisico’s van dabigatran

Auteur: Bèr Pleumeekers

Dabigatran beschermt beter tegen CVA’s dan warfarine bij patiënten met non-valvair atriumfibrilleren. Over de veiligheid zijn de berichten minder positief. Zo wordt dabigatran steeds vaker in verband gebracht met een verhoogde kans op ernstige bloedingen.

In een retrospectief cohortonderzoek van patiënten met atriumfibrilleren werd nagegaan hoe vaak er bloedingen optraden. Van de deelnemers gebruikten er 1300 dabigatran (Pradaxa®) en ruim 8000 warfarine. De maximale follow-upduur was 14 maanden. Er werd onderscheid gemaakt tussen ernstig en gering bloedverlies.

Van alle dabigatran-gebruikers kreeg 32,7% tijdens de follow-up een bloeding, van wie 9% ernstig en van de warfarine-gebruikers was dat 26,5%, van wie 5,9% ernstig. Dabigatran-gebruikers hadden daarentegen 0,6% kans op een intracraniële bloeding en warfarine-gebruikers 1,8%. Gastro-intestinale bloedingen en hematurie kwamen bij dabigatran-gebruik significant vaker voor dan bij warfarine-gebruik. Hematurie kwam voor bij 12% van de dabigatran-gebruikers en bij 8,8% van de warfarine-gebruikers. Gastro-intestinale bloedingen bij respectievelijk 17,4% en 10%. Patiënten met een gestoorde nierfunctie hadden een tweemaal grotere kans op een ernstige bloeding als ze dabigatran gebruikten.

Gezien de korte follow-upduur van maximaal 14 maanden kan dit onderzoek geen inzicht geven in de kosten en baten van dabigatran ten opzichte van warfarine. Wel is het duidelijk dat er bij patiënten die dabigatran voorgeschreven krijgen voor non-valvulaire atriumfibrilleren een verhoogd risico hebben op (ernstige) bloedingen. Bij patiënten met een gestoorde nierfunctie is in dit opzicht extra voorzichtigheid geboden. Ook patiënten die een verhoogde kans hebben op gastro-intestinale bloedingen en hematurie moeten met zorg voorgelicht worden over het gebruik van dabigatran en moeten bij de eerste tekenen van bloedverlies een arts waarschuwen. Dabigatran geeft beduidend minder intracraniële bloedingen dan warfarine en dat is hoopgevend. Mogelijk dat dit gegeven in de kosten-baten afweging van dabigatran versus warfarine van doorslaggevende betekenis wordt. De toekomst moet het echter uitwijzen. Tot dan blijft voorzichtigheid geboden.

Hernandez I, et al. Risk of bleeding with dabigatran in atrial fibrillation. JAMA Intern Med 2015;175:18-24.

reacties (2)

 
 
  • Bèr Pleumeekers

    2 jaren geleden

    Wanneer Boehringer Ingelheim, de producent van dabigatran, zich bij monde van Roemer in een wetenschappelijk discussie over dabigatran mengt, moeten wij op onze hoede zijn. Dabigatran werd in 2010 door de Amerikaanse FDA via een zogenaamde versnelde procedure goedgekeurd voor de behandeling van non-valvulair atriumfibrilleren. Sindsdien zijn er meerdere meldingen gekomen over een verhoogd risico op gastro-intestinale bloedingen bij dabigatran gebruikers, vooral bij ouderen en bij patiënten met een verminderde nierfunctie. Het door mij gerefereerde artikel in de JAMA van januari 2015 is zeker geen eendagsvlieg. Dit is waarschijnlijk dan ook de reden waarom het Farmacotherapeutisch Kompas “grote voorzichtigheid” gebiedt bij het voorschrijven van dabigatran aan ouderen en aan patiënten met een gestoorde nierfunctie. De suggestie die Roemer wekt, alsof nu bewezen is dat dabigatran een veilig alternatief is voor warfarine, is (nog) niet terecht. Huisartsen moeten alert blijven op patiënten die, meestal via de cardioloog, dabigatran krijgen voorgeschreven. Zij hebben meestal uitgebreidere informatie over de patiënt dan de cardioloog en hebben regelmatig contact met apothekers ten aanzien van polypharmacie en medicatiecontroles. Zolang er twijfel bestaat over de veiligheid van een nieuw medicijn dient het middel scherp in de gaten gehouden te worden. Wanneer de producent van het middel deze alertheid probeert weg te nemen, moeten we op onze hoede zijn. Als de vos de passie preekt, boer pas op je kippen.

  • Willem Roemer

    2 jaren geleden

    Pleumeekers bespreekt de analyse van Hernandez et al(1). Hernandez baseert zijn conclusies over het gebruik van dabigatran in de praktijk op een relatief beperkte selectie van data uit de Amerikaanse Medicare database. Vrijwel tegelijkertijd met de analyse van Hernandez heeft de Amerikaanse registratie autoriteit FDA een veel uitgebreidere analyse van dezelfde database uitgevoerd (2) . In deze analyse zijn alle patiënten uit de database geïncludeerd (134.000) met ruim 2 jaar follow-up in plaats van een steekproef van 5% en 1 jaar follow-up(1, 2). De FDA concludeert dat in de dagelijkse praktijk een reductie is van ischemische beroertes, intracraniële bloedingen en sterfte ten opzichte van warfarine. Er is geen invloed van nierfalen. Bij ouderen werd een toegenomen risico op gastrointestinale bloedingen waargenomen met 150mg (In Europa is de 150mg niet geïndiceerd voor ouderen en wordt 110mg geadviseerd). Deze informatie bevestigd het klinisch onderzoek en laat zien dat dabigatran in de dagelijkse praktijk een positieve veiligheids –effectiviteits ratio heeft. 1) Hernandez I, Baik SH, Pinera A et al. Risk of Bleeding With Dabigatran in Atrial Fibrillation. JAMA Intern Med. 2015;175:18-24 (published online 3 November 2014) 2) Graham DJ, Reichman ME, Wernecke M et al. Cardiovascular, Bleeding, and Mortality Risks in Elderly Medicare Patients Treated with Dabigatran or Warfarin for Non-Valvular Atrial Fibrillation. Circulation 2015;131:157-164 (published online October 30, 2014).