Mindfulness training (MT) verbetert de slaapkwaliteit bij ouderen. Het vermindert vermoeidheidsklachten overdag en zorgt daardoor voor een betere kwaliteit van leven. De resultaten van MT zijn beter dan een soortgelijke training waarbij de deelnemers informatie en opdrachten krijgen over slaaphygiëne (SH).
Deze gerandomiseerde trial vergeleek het effect van een wekelijkse mindfulness training gedurende zes weken, met een vergelijkbare training waarbij de deelnemers informatie en oefeningen kregen over slaaphygiëne en ontspanning. Beide groepen kregen daarnaast schriftelijke informatie en huiswerk. Het programma voor beide groepen verliep verder vrijwel identiek. Deelnemers waren ouder dan 55 jaar en werden geworven via een advertentie in de plaatselijke krant. Uiteindelijk werden 24 deelnemers gerandomiseerd voor de MT-groep en 25 voor de SH-groep. Primair eindpunt was slaapkwaliteit op basis van een gevalideerde vragenlijst. Secundaire eindpunten waren slapeloosheid, depressie, angst, stress en vermoeidheid overdag, eveneens gemeten met behulp van gevalideerde vragenlijsten.
De uitval in beide groepen was hoog: van de MT-groep volgde 71% het hele programma en van de SH-groep 86%. Statische analyses waren op basis van intention to treat, dat wil zeggen dat ook de uitvallers meegenomen werden in de uiteindelijke analyses. Tien weken na het begin van de behandeling lieten beide groepen een duidelijke verbetering zien ten opzichte van de baseline-meting. Bij de MT-groep was de slaapkwaliteit niet alleen statistisch significant verbetert, maar ook klinisch relevant verbetert. Ook op het gebied van slapeloosheid, depressie en vermoeidheid overdag scoorden de deelnemers in de MT-groep beter. Voor stress en angst vonden de onderzoekers geen statistisch relevante verschillen.
Mindfulness training lijkt, op basis van deze goed uitgevoerde RCT, een effectieve aanpak voor ouderen met lichte slaapproblemen. Maar het hoge percentage uitvallers onder geselecteerde vrijwilligers doet vermoeden dat mindfulness nog geen vorm van behandeling is waar iedereen even enthousiast van wordt. Mogelijk ervaren veel deelnemers de setting waarbinnen mindfulness plaatsvindt nog als te dromerig.
Black DS, et.al. Mindfulness meditation and improvement in sleep quality and daytime impairment among older adults with sleep disturbances. A randomized clinical trial. JAMA Intern Med 2015;175:494-501.