Main content

Jaarlijks gezondheidsonderzoek beter voor verstandelijk beperkten

Auteur: Esther Bakker

Mensen met een verstandelijke beperking overlijden ongeveer 20 jaar eerder dan mensen in de algemene bevolking, vaak aan behandelbare aandoeningen. In het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Canada en Australië stimuleert de overheid huisartsen om jaarlijks een proactief gezondheidsonderzoek uit te voeren bij mensen met een verstandelijke beperking (PGO-VB). Deze onderzoeken brengen nieuwe aandoeningen aan het licht (zoals visusstoornissen, obstipatie, hart- en vaatziekten) en vergroten de deelname aan bevolkingsonderzoeken en programma’s voor gezondheidsbevordering. Dat blijkt uit een recent literatuuronderzoek.

De auteurs doorzochten de literatuur, gepubliceerd tussen januari 2000 en mei 2016, waarin een PGO-VB-instrument werd beschreven. Zij vonden 29 geschikte artikelen. De onderzoekers beoordeelden elk instrument op basis van de volgende kwaliteitscriteria: ontwikkeling, klinimetrische waarde (validiteit, betrouwbaarheid, toepasbaarheid, acceptatie), inhoud en effectiviteit.

De onderzoekers vonden 20 verschillende PGO-VB-instrumenten. De informatie over de ontwikkeling en de klinimetrische waarde van de instrumenten was beperkt. De opzet van de instrumenten liep erg uiteen. Van drie instrumenten werd de effectiviteit onderzocht in een gerandomiseerd onderzoek. In de interventiegroep werden (significant) meer nieuwe aandoeningen ontdekt en was er meer aandacht voor leeftijds- en geslachtspecifieke screening (bijvoorbeeld uitstrijkje) en gezondheidsbevordering (bijvoorbeeld aandacht voor roken, overgewicht). Patiënten met een verstandelijke beperking, hun verzorgers en huisartsen waren over het algemeen tevreden over de PGO-VB-instrumenten.

De best beoordeelde instrumenten waren de ‘Stay well and healthy - Health risk appraisal’ (SWH-HRA) en de ‘Comprehensive health assessment programme’ (CHAP). Deze instrumenten zijn geschikt als basis voor de wetenschappelijke ontwikkeling van een nieuw Nederlands PGO-VB-instrument. Een dergelijk instrument kan huisartsen ondersteunen in de zorg voor mensen met verstandelijke beperking. Deze mensen wonen steeds minder in instellingen en vallen dus steeds vaker onder huisartsenzorg. PGO-VB zal naar verwachting behandelbare aandoeningen eerder aan het licht brengen en daardoor vroegtijdig overlijden kunnen voorkomen. Vervolgonderzoek is nodig naar implementatie en effectiviteit van de PGO-VB in de Nederlandse huisartsenpraktijk.

Bakker-van Gijssel E, et al. Health assessment instruments for people with intellectual disabilities. A systematic review. Res Dev Disabil 2017;64:12-24.

reacties (0)