Nieuws
Ook AI-getrainde arts is blind voor fouten van AI
AI kan in theorie het klinisch redeneren ondersteunen, maar brengt ook een reëel risico op automation bias met zich mee. Zelfs een gerichte training in AI-geletterdheid behoedt artsen er niet voor om foutieve adviezen van de computer klakkeloos over te nemen, zo blijkt uit een gerandomiseerd onderzoek.
Verduurzaming vermindert astmamedicatie bij kinderen
Verduurzaming van sociale huurwoningen leidt tot minder gebruik van luchtwegmedicatie, vooral bij kinderen. Dit blijkt uit een grootschalig Nederlands onderzoek.
Diagnose vulvaire lichen sclerosus vaak laat gesteld
Vulvaire lichen sclerosus wordt vaak laat herkend en onvoldoende gevolgd. Uit een Brits mixed-methods onderzoek onder patiënten blijkt dat 1 op de 5 vrouwen ooit een verkeerde diagnose kreeg en slechts een derde de aanbevolen jaarlijkse controle.
Kraken bij kinderen niet aanbevolen
Een evidencebased position statement beveelt wervelkolommanipulatie en -mobilisatie bij zuigelingen nooit aan, en bij kinderen meestal niet. Voor verwijzing van deze kinderen is het bewijs echter onvoldoende.
Antitrombotica bij kankerpatiënten in de laatste levensfase
Een derde van de kankerpatiënten in de palliatieve fase gebruikt antitrombotische therapie. Deze patiënten hadden vaker een bloeding dan patiënten zonder deze medicatie. Dat blijkt uit Nederlands observationeel onderzoek.
Minder continuïteit van zorg bij oudere Marokkaanse migranten
Continuïteit van zorg is belangrijk voor goede huisartsenzorg en betere gezondheidsuitkomsten. Een cohortonderzoek laat zien dat Marokkaanse migranten in de leeftijd van 50 jaar of ouder minder kans hebben om persoonlijke continuïteit van zorg te ontvangen.
Voorkeuren van huisartsen bij bloeddrukbehandeling
Huisartsen baseren hun behandeling van ongecompliceerde hypertensie op een combinatie van richtlijnen, klinische ervaring en individuele patiëntkenmerken. De geïnterviewde huisartsen volgen de NHG-Standaard CVRM niet blind. Nederlands kwalitatief onderzoek laat dit zien.
Nieuw onderzoek naar de inzet van taalmodellen in de huisartsenpraktijk
De opkomst van kunstmatige intelligentie, en in het bijzonder taalmodellen zoals ChatGPT, biedt nieuwe mogelijkheden voor administratieve ondersteuning en klinische besluitvorming. Maar hoe kunnen deze tools effectief ingezet worden in de huisartsenpraktijk? Welke taalmodeltoepassingen sluiten daadwerkelijk aan bij de behoeften van de huisartsenpraktijk?
Optimalisatie van PReP-gebruik in Nederland
Er is een kloof tussen het in aanmerking komen voor hiv-pre-expositieprofylaxe (PrEP), de intentie tot gebruik en het daadwerkelijke gebruik onder homoseksuele, biseksuele en andere mannen die seks hebben met mannen (HBMSM). Dit blijkt uit een Nederlands cross-sectioneel onderzoek.
Palliatieve Zorg Thuis-groepen en ziekenhuisopnames in de laatste levensfase
Patiënten van huisartsen die deelnemen aan een Palliatieve Zorg Thuis (PaTz)-groep bezoeken vlak voor hun overlijden minder vaak de SEH en worden minder vaak opgenomen in het ziekenhuis. Dit blijkt uit retrospectief cross-sectioneel onderzoek .
Kleine kwaal, groot belang
Kleine kwalen verdienen groot onderzoek. Dat lijkt een paradox. Waarom zou je tijd en energie steken in onderzoek naar aandoeningen die zelden ernstig zijn en vaak spontaan verbeteren? Onderzoeksgeld gaat vooral naar de ‘grote’ aandoeningen. Toch zijn het juist deze alledaagse klachten die het spreekuur vullen. Ze veroorzaken ongerustheid en beïnvloeden de kwaliteit van leven. De vraag van de patiënt is zelden klein.
Wetenschap
Tussen transparantie en twijfel: hoe geven we testuitslagen begrijpelijk weer?
Steeds meer patiënten bekijken hun diagnostische testuitslagen online, vaak voordat zij hun huisarts spreken. Deze groeiende transparantie biedt kansen, maar legt ook een kwetsbare plek bloot: diagnostische informatie zonder context blijkt voor veel patiënten moeilijk te duiden. Door de overvloed aan medische informatie in patiëntportalen en via zelftesten worden patiënten steeds vaker geconfronteerd met uitslagen die vragen oproepen. Zo ontstaat een paradox: digitale inzage zou de huisarts moeten ontlasten, maar leidt in de praktijk ook tot extra vragen en contactmomenten. Dit artikel beschrijft hoe patiënten diagnostische informatie verwerken en hoe de huisarts testuitslagen in patiëntportalen begrijpelijker kan presenteren.
‘Digitalisering werkt alleen als het een probleem oplost’
AI die meeluistert tijdens het consult, telemonitoring, e-consulten en digitale meedenkconsulten met specialisten: digitalisering is niet meer weg te denken uit de huisartsenpraktijk. Maar wanneer voegt technologie echt iets toe? En hoe voorkom je dat huisartsen er juist meer werk en verantwoordelijkheid bij krijgen? Onderzoekers Jelle Keuper en Ken Peeters delen de belangrijkste inzichten uit hun onderzoek naar digitale huisartsenzorg.
Onychomycose: hoe effectief zijn lokale antimycotica?
Onychomycose van de teennagels is de meest voorkomende nagelaandoening. Hoewel het een onschuldige kwaal is, ervaren veel mensen de aandoening als hinderlijk. Huisartsen zijn vaak terughoudend met orale behandeling vanwege potentiële bijwerkingen en interacties. Een effectieve lokale behandeling zou dan ook welkom zijn, maar de effectiviteit van de voor Nederland beschikbare middelen is onvoldoende onderzocht. In een gerandomiseerde, dubbelblinde trial vergeleken wij daarom de effectiviteit van miconazol- en amorolfine-nagellak met een placebo. Beide middelen bleken echter niet effectiever dan een placebo: ze genezen onychomycose niet en leiden ook niet tot verbetering van de teennagel.
Huisarts, erken het verschil tussen vraag en probleem
Een patiënt met epilepsie die zich bevangen weet door kwade geesten. Een moeder die haar kind niet laat vaccineren uit angst voor autisme. Een astroloog die zijn medicijnen alleen wil slikken als Saturnus in het 11e huis staat. In je spreekkamer zie je mensen die uitgaan van heel andere vooronderstellingen over wat het lot van mensen bepaalt dan die van de medische wetenschap. Hoe ben je voor die patiënten een goede huisarts? Door het verschil tussen medische vragen en existentiële problemen helder voor ogen te houden, betoogt filosoof Marjan Slob.
Ggz, een opvallende blinde vlek in de nieuwe Kennisagenda Huisartsgeneeskunde
Psychische klachten vormen een kernonderdeel van het werk van huisartsen, maar zijn in de nieuwe Kennisagenda Huisartsgeneeskunde nauwelijks herkenbaar als onderzoeksprioriteit. Dat is opmerkelijk, gezien de omvang, complexiteit en toenemende druk van psychische problematiek in de eerste lijn. Dit commentaar laat zien hoe generalistische en contextuele ggz-zorg zich blijkbaar moeilijk laat vangen in de kennisagenda, en waarom juist daardoor een blinde vlek dreigt te ontstaan. De auteurs pleiten voor herijking: als de kennisagenda richtinggevend wil zijn voor toekomstig onderzoek, moet zij beter aansluiten bij de werkelijkheid van de spreekkamer.
Praktijk
Medicatie in de eerste lijn bij alcoholverslaving
De NHG-Standaard Problematisch alcoholgebruik biedt ruimte om medicatie voor terugvalpreventie te starten wanneer verwijzing naar de verslavingszorg niet haalbaar is. In de praktijk blijkt dat huisartsen hier verschillend mee omgaan. Sommigen zijn terughoudend en anderen schrijven de middelen wel voor, maar soms zonder begeleiding of context. Een nieuwe multidisciplinaire richtlijn en een systematische review bieden handvatten voor een passende inzet van medicatie bij een alcoholverslaving in de huisartspraktijk.
Lasogen en sneeuwblindheid: pijnlijke uv-schade aan het oog
Lasogen en sneeuwblindheid zijn vormen van keratoconjunctivitis photoelectrica, ook wel keratitis photoelectrica genoemd. Het betreft een oppervlakkige epitheliale beschadiging van cornea en conjunctivae door overmatige blootstelling aan uv-straling. De aandoening gaat soms gepaard met extreme pijnklachten, maar herstelt doorgaans binnen 24 uur zonder restverschijnselen.
Positieve nitriettest maar geen UWI?
Wat zijn redenen voor een positieve urinestick als iemand geen urineweginfectie (UWI) heeft?
Minder onnodige verwijzingen bij schouderpijn
Jaarlijks consulteren ruim 1 miljoen patiënten hun huisarts voor schouderpijn. Hoewel de meeste patiënten in de eerste lijn worden behandeld, verwijst de huisarts ongeveer 10% naar de tweede lijn. Dit staat op gespannen voet met de NHG-Standaard Schouderklachten, die adviseert bij aanhoudende klachten alleen te verwijzen wanneer een operatie een reële optie is, of bij calcificerende tendinopathie die onvoldoende reageert op behandeling. In de praktijk krijgt 80% van de jaarlijks circa 100.000 verwezen patiënten slechts 1 orthopedisch consult zonder chirurgische interventie. Deze discrepantie leidt tot onnodige zorgkosten, tijdverlies en ontevredenheid bij patiënten, orthopeden en huisartsen. Dit pilotonderzoek beschrijft het Eenmalig Consult Specialist (ECS)-schouderproject: een mogelijke oplossing voor betere, passende zorg bij aanhoudende schouderklachten.
Kennistoets Alcohol
Toets je kennis over alcohol.
Medische incidenten in de lucht
Met wat voor vragen kunnen patiënten op je spreekuur komen voorafgaand aan een vlucht en wat is daarbij de rol van de huisarts? Hoe groot is het risico op een medisch incident in de lucht? Ben je als huisarts verplicht hulp te verlenen aan boord? En wat zijn dan de mogelijkheden?