Nieuws

De ecologische voetafdruk van AI

Gepubliceerd
26 maart 2026
Kunstmatige intelligentie kan veel betekenen voor de zorg, maar kent ook minder mooie kanten. Een opinieartikel in The Lancet Global Health waarschuwt dat de enorme energie- en watervoetafdruk van AI bijdraagt aan klimaatverandering, wat vervolgens de volksgezondheid schaadt. We staan voor de ethische uitdaging om AI niet alleen eerlijk, maar ook ecologisch verantwoord in te zetten.
0 reacties
Is het mogelijk om AI ecologisch verantwoord te gebruiken? Foto: Huisarts & Wetenschap
Is het mogelijk om AI ecologisch verantwoord te gebruiken? Foto: Huisarts & Wetenschap

Het trainen van 1 groot taalmodel (zoals het ondertussen al oudere GPT-3) kostte ongeveer 500 ton CO2-uitstoot, vergelijkbaar met de jaarlijkse uitstoot van zo'n 85 benzineauto's. Eén AI-zoekopdracht verbruikt evenveel energie als 1 uur aan ledverlichting. Dat is 10 keer meer energie dan een gewone Google-zoekopdracht. Het maken van 1 afbeelding kost evenveel energie als wat past in de accu van een smartphone. Kanttekening hierbij is dat de ontwikkeling van AI niet stilstaat, en dat ieder nieuw model ook energiezuiniger wordt. Toch kan AI een significante milieu-impact hebben, wat klimaatgerelateerde gezondheidsproblemen verergert, zoals hittestress of infectieziekten.

Verbeteren van preventie

Andere onderzoekers benadrukken echter dat AI, als het duurzaam wordt ingezet, een krachtig middel kan zijn voor een gezonde planeet. AI kan helpen bij de optimalisatie van middelen, het verbeteren van preventie door ziektes beter te voorspellen en het faciliteren van een circulaire economie in de zorg. De sleutel is dat AI zijn eigen ecologische voetafdruk minimaliseert en bestaande processen optimaliseert, zodat de gezondheidsvoordelen niet ten koste gaan van de leefomgeving.

Proportioneel gebruik

In het kader van primum non nocere (ten eerste: niet schaden) hebben we als artsen ook een verantwoordelijkheid buiten de spreekkamer. Dit vereist proportioneel gebruik: pas AI alleen toe waar het essentieel is en niet wanneer er energievriendelijkere opties bestaan. De vraag is dus niet óf we AI inzetten, maar hoe we ervoor zorgen dat de verbetering van zorg vandaag niet leidt tot een slechtere gezondheid van morgen.

Kader | Tips voor duurzamer gebruik AI

  • Google geeft vaak automatische een AI-antwoord. Eindig de zoekopdracht met “-AI” voor een ‘normaal’ zoekresultaat.
  • Heb je echt een beeldverbinding nodig tijdens een digitaal contact? Zonder beeld is de energieconsumptie van een digitaal contact 96% lager.
  • Niet ieder consult is geschikt en heeft baat bij spraakgestuurde rapportage. Maak per consult de afweging en zet niet standaard je AI-microfoon aan.

Literatuur

Reacties

Er zijn nog geen reacties.

Verder lezen