Alle nummers
Archief tijdschrift

2026, nummer 4

Jaargang
69

Nieuws

  • Gunstig beloop subklinische hyperthyreoïdie

    Een Nederlands retrospectief databaseonderzoek laat zien dat 8% van de patiënten bij wie de huisarts subklinische hyperthyreoïdie vaststelt, binnen 5 jaar een hyperthyreoïdie ontwikkelt. Bij het merendeel van de patiënten met subklinische hyperthyreoïdie was het vervolgtraject niet conform de NHG-Standaard Schildklieraandoeningen.

  • De ecologische voetafdruk van AI

    Kunstmatige intelligentie kan veel betekenen voor de zorg, maar kent ook minder mooie kanten. Een opinieartikel in The Lancet Global Health waarschuwt dat de enorme energie- en watervoetafdruk van AI bijdraagt aan klimaatverandering, wat vervolgens de volksgezondheid schaadt. We staan voor de ethische uitdaging om AI niet alleen eerlijk, maar ook ecologisch verantwoord in te zetten.

  • Smartphone-apps voor mentale gezondheid

    Gezien de wachttijden in de ggz zouden smartphone-apps uitkomst kunnen bieden voor patiënten met mentale gezondheidsproblemen. Een systematische review laat zien dat losstaande smartphone-apps effectief zijn voor patiënten met symptomen van depressie, angst, PTSS, een eetstoornis of slaapproblemen.

  • H&W-redacteur Patrick Dielissen: nieuwsgierig naar mens en wereld

    Wie zijn de mensen achter Huisarts en Wetenschap? Die elke 2 weken bij elkaar komen om artikelen te bespreken, te discussiëren over ontwikkelingen in het huisartsenvak en brainstormen over themanummers? In de serie Redactie in beeld stellen ze zich voor. Huisarts en arts seksuele gezondheid Patrick Dielissen trad op 1 augustus 2024 toe tot de H&W-redactie.

  • Nieuw onderzoek naar AI-gebruik bij bepalen antibioticadosering bij cellulitis

    Cellulitis en erysipelas worden in de huisartsenpraktijk doorgaans behandeld met flucloxacilline 4 dd 500 mg, ondanks beperkte wetenschappelijke onderbouwing. Het PERFECT-onderzoek maakt gebruik van AI om vrije tekst uit elektronische patiëntendossiers te analyseren en onderzoekt of flucloxacilline 4 dd 1000 mg effectiever is in het voorkomen van frequent therapiefalen bij cellulitis of erysipelas.

  • Nieuw onderzoek naar toekomstbestendige reanimatiezorg

    Goede reanimatiezorg vraagt om duidelijke registratie en betrouwbare uitwisseling van patiëntvoorkeuren. In de praktijk is dit niet altijd vanzelfsprekend, terwijl dit in acute situaties cruciaal is. Met het Flashmob Reanimatiezorg-onderzoek bekijken we hoe het reanimatiebeleid is geregistreerd bij huisarts, huisartsenpost (HAP) en ziekenhuis, om verbeterkansen in de keten zichtbaar te maken.

  • Gebruik van AI voor diagnosticeren oorontsteking

    Overdiagnose en -behandeling van otitis media acuta (OMA) komt relatief vaak voor. Een Zweeds onderzoek laat zien dat ondersteuning door een fictieve AI-toepassing de diagnostische nauwkeurigheid kan vergroten.

  • Diabeteszorg voor patiënten met een migratieachtergrond

    Uit een cohortonderzoek blijkt dat patiënten met diabetes mellitus type 2 (DM2) met een migratieachtergrond een gelijke of hogere kans hebben op een jaarlijkse diabetescontrole dan patiënten zonder migratieachtergrond. De kans om de HbA1c-streefwaarden te bereiken is voor migranten lager.

  • Aanhoudende klachten bij hypothyreoïdie verdienen aandacht

    Patiënten met aanhoudende klachten ondanks een goed ingestelde behandeling voor hypothyreoïdie, ervaren beperkingen in het dagelijks leven. Zij geven aan dat artsen onvoldoende aandacht hebben voor deze klachten, terwijl betere begeleiding volgens hen juist kan bijdragen aan een hogere kwaliteit van leven. Dat blijkt uit een Nederlands kwalitatief onderzoek.

  • Even iets voorschrijven voor het idee?

    Het voorschrijven van placebomedicatie kan risico’s geven voor de behandelrelatie, het vertrouwen van de patiënt schaden, en is niet altijd zonder bijwerkingen. In een internationaal cross-sectioneel onderzoek onder huisartsen bleek dat ze weinig placebo’s voorschrijven, ook in Nederland.

  • Everyone can travel

    Op een regenachtige zondagochtend heb ik 1 van mijn eerste diensten. Mijn opleider bereidt mij alvast voor. Waar we doordeweeks oog hebben voor het sociale plaatje, gaan we het tijdens deze dienst anders doen. Vandaag behandelen we alleen ‘echte’ spoed. Geen spoed? Dan laten we het liggen voor de eigen huisarts.

  • Gezocht: huisarts/influencer

    Op sociale media stoor ik me regelmatig aan het gemopper, maar vooral aan de stelligheden die door zelfbenoemde experts worden verkondigd. Tegelijkertijd kan ik ervan genieten om even door de brij aan onderwerpen te scrollen: snoeitips voor de tuin, recepten en – ergens daartussen – huisartsenonderzoek. De algoritmes weten inmiddels feilloos wat bij mij past. Ik zie wat aansluit op mijn eigen voorkeuren en interesses. Deze digitale bubbel is comfortabel, maar een magere oogst van mijn fruitbomen ligt op de loer. Hoe weet ik welke snoeiadviezen kloppen?

Richtlijn

  • NHG-Standaard ADHD verduidelijkt rol huisarts

    De NHG-Standaard ADHD is herzien en geldt nu voor kinderen en volwassenen. De rol van de huisarts is duidelijker beschreven: een groot deel van de adviezen is geen basisaanbod, maar facultatief. Daarnaast zijn de medicamenteuze opties bij kinderen aangepast. Overweeg bij langdurig gebruik (> 1 jaar) van ADHD-medicatie een jaarlijkse proefstop.

Wetenschap

  • Vaccinatietwijfel bij ouders: motieven en handvatten

    In de afgelopen jaren is de vaccinatiegraad onder kinderen afgenomen. Dat is zorgelijk, want de gevolgen hiervan zijn ook merkbaar in de spreekkamer. Huisartsen krijgen in toenemende mate te maken met ziekten die door vaccinaties voorkomen kunnen worden. Vaccineren is niet voor alle ouders vanzelfsprekend. Tegelijk ervaren sommige huisartsen mogelijk een drempel om het gesprek hierover aan te gaan. In dit artikel verkennen we de motieven achter vaccinatietwijfel en bieden we praktische handvatten om het gesprek te voeren, inclusief verwijsmogelijkheden bij tijdsdruk en adviezen om de samenwerking met de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) te versterken.

  • Kinderen blijven te veel risicogroep voor oplopen brandwonden

    Het aantal brandwonden bij Nederlandse baby’s en peuters daalt te weinig, stelt brandwonden- en kinderchirurg Annebeth de Vries. Betere preventie is daarom nodig en ze ziet hierin ook een rol voor de huisarts. Bovendien ziet ze dat huisartsen en brandwondencentra in samenwerking het nodige voor elkaar kunnen betekenen.

  • Spirometrie bij astma: regio aan zet

    De NHG-Standaard Astma bij volwassenen adviseert spirometrie bij elke volwassen patiënt met een vermoeden van astma. In de praktijk gebeurt dat echter lang niet altijd. Een landelijke inventarisatie in 23 huisartsenregio’s laat zien dat vooral regionale randvoorwaarden − zoals beschikbaarheid, financiering en organisatie van spirometrie in de regio − bepalend zijn voor het daadwerkelijk uitvoeren van spirometrie. Gerichte, gezamenlijke afspraken op regionaal niveau kunnen zorgen voor betere toegankelijkheid, kwaliteit en financiering van spirometrie, en daarmee een onderbouwde diagnose bij elke astmapatiënt conform de NHG-Standaard.

  • Waarom de GLI weinig wordt ingezet bij knieartrose en overgewicht

    Sinds 2019 kunnen huisartsen patiënten met (knie)artrose en overgewicht doorverwijzen naar de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI), die volledig wordt vergoed vanuit het basispakket. Hoewel de GLI potentie heeft voor deze doelgroep, blijkt uit onze interviews dat huisartsen vaak niet op de hoogte zijn van deze verwijsmogelijkheid en twijfels hebben over de kwaliteit van de begeleiding. Dit artikel bespreekt de knelpunten en biedt oplossingen voor een effectievere implementatie van de GLI voor mensen met knieartrose en overgewicht.

Praktijk

  • Wonddehiscentie na het verwijderen van hechtingen

    Soms gaat een wond waarvan net de hechtingen verwijderd zijn weer open. Wat is dan het beste beleid: opnieuw hechten of openlaten?

  • Spoedeisende zorg bij ouderen

    Toets je kennis.

  • Mazelen is terug van weggeweest

    Het mazelenvirus is extreem besmettelijk en veroorzaakt wereldwijd nog steeds aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Ook in Nederland neemt het aantal gevallen weer toe: in 2025 zijn 539 patiënten gemeld. De ziekte begint met koorts, huiduitslag, conjunctivitis en verkoudheid; in sommige gevallen treden nadien ernstige complicaties op. De behandeling is ondersteunend. Vaccinatie is zeer effectief, maar voor groepsimmuniteit is een vaccinatiegraad van > 95% noodzakelijk. Nu de vaccinatiegraad in Nederland onder de 90% gedaald is en meer uitbraken te verwachten zijn, geven wij een actueel overzicht voor de huisartsenpraktijk.

  • Herken je de urgentie bij scrotale zwelling?

    Een scrotale zwelling kan variëren van onschuldig tot potentieel levensbedreigend, zoals bij een testistumor. De zwelling kan ontstaan uit de teelbal, bijbal of bloedvaten, of door een extra-scrotale oorzaak, zoals een liesbreuk. Pijnlijke zwellingen, zoals bij een torsio testis, vereisen vaak acute beoordeling en behandeling en gaan in de regel niet vanzelf over. Voor veel afwijkingen van de balzak is behandeling niet noodzakelijk, maar afhankelijk van de grootte en de ervaren hinder wel mogelijk. Soms spelen fertiliteitsvragen een rol. Deze nascholing helpt je bij het klinisch redeneren en benoemt de diagnoses die je niet mag missen.

  • Wat is er anders bij spoedeisende zorg aan kwetsbare ouderen?

    In 2025 was 20% van de Nederlandse bevolking 65 jaar of ouder. Een vijfde van deze groep heeft complexe chronische problematiek en noemen we kwetsbaar. De behandeling van acute ziektebeelden bij deze kwetsbare ouderen vereist een specifieke aanpak. Aan de hand van een casus bespreken we de belangrijkste aspecten daarvan: het risico van onderschatting van de ernst van de ziekte bij een aspecifieke klachtpresentatie, het begrip functionele reserve, de interpretatie van de vitale parameters bij deze doelgroep en de noodzaak kwetsbaarheid mee te wegen bij het indiceren van interventies.

  • Een vaccin tegen misinformatie in de spreekkamer

    Medische mis- en desinformatie dringt steeds vaker door tot in de spreekkamer. Dat kan tot gezondheidsschade leiden, bijvoorbeeld wanneer mensen afzien van behandelingen of preventieve maatregelen zoals vaccinatie. In dit artikel lichten we de definities van mis- en desinformatie toe. Daarnaast introduceren we de begrippen prebunken en debunken; methoden om mis- en desinformatie te ontkrachten. Ook bieden we praktische handvatten voor het gesprek over mis- en desinformatie in de spreekkamer. Tot slot lees je hoe je zelf dit soort informatie kunt herkennen.