Nieuws
Onderwijsniveau beïnvloedt de hulpvraag
De formulering van de hulpvraag waarmee patiënten de huisarts consulteren hangt af van hun onderwijsniveau. Ook de respons van huisartsen op deze hulpvragen is afhankelijk van het onderwijsniveau van de patiënt. Bewustzijn van deze verschillen kan bijdragen aan persoonsgerichte communicatie en meer gelijkwaardige zorg.
Polypsychofarmacie in de eerstelijnszorg neemt toe
De prevalentie van polypsychofarmacie neemt toe in de huisartsenzorg, blijkt uit Nederlands onderzoek. Het vaakst komt de combinatie van een antidepressivum met een antipsychoticum of een anxiolyticum voor.
Screenen op testiscarcinoom niet zinvol
Testiscarcinoom is de meest voorkomende kanker bij jonge mannen en de incidentie neemt toe. Het screenen op deze tumor op populatieniveau blijkt in een Israëlisch retrospectief cohortonderzoek echter niet effectief.
Oncologische nazorg in de eerste lijn: voor welke patiënten?
Nazorg voor patiënten met prostaatkanker is het meest geschikt om over te dragen naar de huisartsenpraktijk. Dit gaven zorgverleners aan in een Nederlands onderzoek. Zij vonden overdracht van nazorg bij dikkedarmkanker, kanker met een hoge recidiefkans of met intensieve controles minder geschikt.
Laag recidiefrisico veneuze trombo-embolie
Een systematische review laat zien dat het risico op een recidief diepveneuze trombose (DVT) of longembolie (LE) binnen 30 dagen na het staken van antistolling laag is.
Webtip: Verwijswijzer.nl – sociale problematiek naar de juiste plek
Huisartsen krijgen dagelijks hulpvragen die eigenlijk in het sociale of juridische domein thuishoren. De website Verwijswijzer.nl, een initiatief van diverse achterstandsfondsen, helpt om patiënten in eenvoudige taal direct naar de juiste instantie buiten de huisartsenpraktijk te loodsen. Een compact en doeltreffend hulpmiddel dat mogelijk de praktijkdruk kan verlagen.
Eczeem bij kinderen vaak onderbehandeld
De helft van de kinderen met eczeem wordt onderbehandeld, concluderen onderzoekers uit Nederland en het Verenigd Koninkrijk (VK). Het gebruik van indifferente middelen en corticosteroïden verschilde niet tussen beide landen.
Beperkte waarde kloktekentest bij laag opleidingsniveau
De kloktekentest heeft beperkte waarde als screeningsinstrument voor dementie bij mensen met een laag opleidingsniveau. Dit blijkt uit een retrospectief cohortonderzoek op basis van gegevens uit het Nederlandse PROgnosis and Presenting Symptoms in ethnically diverse patients with dementia-onderzoek (PROPS).
Effect obesitasmedicatie verdwijnt na abrupt staken
Tot voor kort vormde leefstijlverandering de basis van de behandeling van obesitas, maar de toepassing van gewichtsreducerende medicijnen (GRM) heeft een vlucht genomen. Onderzoeken laten aanzienlijke effecten zien. Na het staken van de medicatie bereiken patiënten gemiddeld binnen 1,7 jaar weer het oude gewicht, blijkt uit een meta-analyse.
Nieuw onderzoek naar dwingende controle in huis: onzichtbaar gevaar
Huisartsen zijn nog nauwelijks bekend met dwingende controle, terwijl deze vorm van huiselijk geweld relatief vaak voorkomt. Het Nivel onderzoekt dit thema via een literatuur- en kwalitatief onderzoek onder ervaringsdeskundigen en andere experts. Zo vergroten we de bewustwording en bieden we huisartsen handvatten voor de signalering, ondersteuning en verwijzing van slachtoffers.
Ernstiger verloop van luchtweginfecties bij lagere sociaaleconomische positie
Mensen met een lagere sociaaleconomische positie (SEP) hebben vaker een ernstig beloop van een luchtweginfectie, zo blijkt uit een Nederlands retrospectief cohortonderzoek. Dit verhoogde risico vonden de onderzoekers niet bij deelnemers met een migratieachtergrond.
Begeleiding bij drinken voorkomt recidieven bij nierstenen niet
Veel drinken is waarschijnlijk zinvol om nierstenen te voorkomen; vochtinname verlaagt de concentratie van steenvormende zouten in de urine. Intensievere begeleiding met slimme waterflessen, coaching en financiële prikkels voorkomt echter niet meer recidieven dan gebruikelijke zorg bij urinesteenlijden. Dat blijkt uit een gerandomiseerd Amerikaans onderzoek.
Zelfredzaamheid, een kwestie van laten
Koken doen ze zelden en opruimen al helemaal niet. Als ik moe thuiskom, na een lange dag werken, struikel ik over schoenen, tassen, jassen en lege chipszakken. Het aanrecht is bedekt met vieze borden, kaaskorsten en make-up. Dan roept mijn 19-jarige zoon, die een tussenjaar heeft: 'Mama, wat eten we?' Het zijn schatten en ik hou van ze, maar mijn opvoeding is waardeloos en ik ben erelid van de curlingouderclub.
Het feest der erkenning
Je herkent het wel, dat gevoel. Bij een patroon dat ineens op zijn plaats valt. Als een subtiel symptoom de juiste diagnose dichterbij brengt en de puzzelstukjes in elkaar vallen. Het feest der herkenning. Want zonder tijdig herkennen geen tijdig en juist (be)handelen, toch? En dan de dankbare patiënt, die achteraf zegt: ‘U had het meteen door.’ Zalig! Toch is de werkelijkheid niet altijd zo feestelijk.
Richtlijn
Terughoudendheid met farmacogenetisch onderzoek in de herziene NHG-Standaard Beroerte
De herziene NHG-Standaard Beroerte adviseert terughoudend te zijn met farmacogenetisch onderzoek bij patiënten die al langere tijd clopidogrel gebruiken. Daarnaast is het verwijsbeleid in de acute fase bij patiënten met een beroerte niet gewijzigd ondanks de uitbreiding van de indicaties voor endovasculaire behandeling. Ook is de bloeddrukstreefwaarde bij de secundaire preventie na een intracerebrale bloeding minder intensief.
Wetenschap
Screening voor atriumfibrilleren: logisch plan of luchtkasteel?
Eén op de 4 ouderen zal enige vorm van atriumfibrilleren (AF) krijgen. AF verhoogt het risico op diverse complicaties, verkort de levensverwachting en kan de kwaliteit van leven verminderen. Omdat AF aanvankelijk vaak intermitterend verloopt en weinig of geen klachten geeft, wordt de aandoening niet altijd direct herkend. Systematische screening op AF lijkt daarom aantrekkelijk. Toch is er in Nederland geen bevolkingsonderzoek naar AF. Waarom eigenlijk niet?
Van je fouten kun je leren
Vorig jaar promoveerde Charlotte van Sassen op het leren van diagnosefouten van anderen. De medische aansprakelijkheidsclaims die daaruit voortkomen kunnen helpen om de rommelige werkelijkheid van het diagnostische proces weer te geven.
Maakt digitaal interdisciplinair overleg verwijzingen naar orthopedie adequater?
Kan een digitaal interdisciplinair overlegplatform huisartsen helpen om adequater naar de orthopeed te verwijzen? In deze ‘stepped wedge’-cluster-RCT kregen huisartsenpraktijken toegang tot een digitaal overlegplatform waar specialisten gezamenlijk advies geven over casuïstiek. Wat was de invloed van het gebruik van dit platform op vermijdbare verwijzingen naar orthopedie? De onderzoekers vergeleken de ziekenhuisdata van verwezen patiënten vanuit praktijken met en zonder toegang tot dit platform en zagen dat verwijzingen van de huisartsen met toegang tot het platform iets adequater waren dan verwijzingen zonder toegang.
Bewegen met knieartrose: welke activiteiten zijn haalbaar?
Bewegen is belangrijk bij knieartrose, maar pijn en functionele beperkingen maken het voor veel patiënten lastig om actief te blijven. De NHG-Standaard Niet-traumatische knieklachten geeft weinig houvast over geschikte typen activiteiten en de gewenste intensiteit. Een nieuwe catalogus met ‘knievriendelijke’ sport- en beweegactiviteiten kan huisartsen helpen om samen met patiënten haalbare en passende beweegadviezen te kiezen.
Wanneer krijgt Nederland ook een verbeterd griepvaccin?
Verbeterde griepvaccins kunnen ouderen en risicopatiënten beter beschermen tegen ernstige complicaties en ziekenhuisopnames. Toch gebruikt Nederland nog het standaardvaccin. Waarom is snelle besluitvorming nodig, en wat betekent dit voor de huisartsenpraktijk?
Praktijk
Hypoglykemie zonder diabetes: denk ook aan een insulinoom
Vermoeidheid, hoofdpijn, een ‘wattenhoofd’ en soms vreemd gedrag: klachten waarmee patiënten zich regelmatig bij de huisarts melden. Meestal is de oorzaak onschuldig of multifactorieel. Hypoglykemie wordt bij mensen zonder voorgeschiedenis van diabetes zelden overwogen. Toch kunnen ook zij neuroglycopenische symptomen ontwikkelen. De uitdaging voor de huisarts is niet het stellen van de zeldzame einddiagnose zoals een insulinoom, maar het herkennen van een patroon en vervolgens denken aan hypoglykemie. Deze casus laat zien hoe alertheid op dat patroon kan leiden tot tijdige verwijzing met de werkdiagnose ‘onverklaarde hypoglykemie’.
Aanhoudende genitale sensaties zonder verlangen: denk aan PGAD/GPD
Bij Persistent Genital Arousal Disorder/Genito-Pelvic Dysesthesia (PGAD/GPD) zijn er continue of intermitterende genitale sensaties die lijken op seksuele opwinding. Deze treden op zonder dat er sprake is van seksueel verlangen en patiënten ervaren ze als ongewenst en hinderlijk. Het ongewilde en aanhoudende karakter van deze sensaties brengt gevoelens van spanning en angst met zich mee. In onze praktijk zagen wij een patiënt met deze klachten, maar kenden we het ziektebeeld nog niet. Hoewel weinig voorkomend, verdient PGAD/GPD vanwege de ernstige aantasting van de levenskwaliteit meer aandacht.
Hamerteen: van schoenadvies tot chirurgie
Een hamerteen, digitus malleus, is een van de meest voorkomende voetproblemen met verschillende mogelijke oorzaken. Bij een flexibele hamerteen kunnen drukontlastende maatregelen en passend schoeisel verlichting geven, terwijl klachten van een rigide hamerteen meestal alleen chirurgisch te behandelen zijn. Waar moet je als huisarts op letten bij diagnostiek en beleid?
Helpt knoflooksap tegen voetwratten?
Het liefst wil je snel van je wratten af, maar ze bevriezen met stikstof kan pijnlijk zijn. Zijn er alternatieve behandelingen die effect hebben?
Kennistoets Supplementen
Toets je kennis over supplementen: van regelgeving en bijwerkingen tot magnesium, creatine, vitamine B12 en calcium.
Supplementen in de spreekkamer: herken de valkuilen
Supplementen zijn populair: meer dan de helft van de Nederlandse bevolking gebruikt ze regelmatig, en dit gebruik stijgt. Patiënten melden hun supplementgebruik echter zelden spontaan, omdat ze supplementen als veilig beschouwen. Toch kunnen supplementen klinisch relevante bijwerkingen veroorzaken, bloedwaarden verstoren en leiden tot onnodige diagnostiek.
Bij angst blijft de huisarts langer aan zet dan gedacht
Angststoornissen blijven in de huisartsenpraktijk gemakkelijk onder de radar: patiënten presenteren zich vaak met lichamelijke of aspecifieke klachten en benoemen angst niet altijd spontaan. Juist daardoor kan vroege herkenning veel verschil maken. De herziene NHG-Standaard Angst legt meer nadruk op psycho-educatie en monitoring, ook na de behandeling. Daarmee blijft de huisarts niet alleen aan zet bij de diagnostiek, maar ook bij restklachten, terugvalpreventie en het periodiek evalueren van antidepressivagebruik.