Alle nummers
Archief tijdschrift

2026, nummer 5

Jaargang
69

Nieuws

  • Webtip: Basiscursus AI voor de zorg

    Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich razendsnel, met verschillende potentiële toepassingen in de dagelijkse praktijk. Deze snelheid kan soms overweldigend zijn. De gratis online cursus ‘AI voor de zorg’, ontwikkeld door Stichting Lowercase, biedt een laagdrempelige verkenning van de basisbeginselen van deze technologie. Door een heldere uitleg van de principes en ethische dilemma’s biedt deze cursus een mooie basis om AI-geletterd te worden.

  • Spraakgestuurd rapporteren in de huisartsenzorg: waar staan we en hoe verder?

    Digizo.nu publiceerde onlangs 3 rapporten over digitale triage- en consultvoorbereiding en spraakgestuurde rapportage in de huisartsenzorg. Wat betekenen de belangrijkste inzichten voor jouw praktijk?

  • Bakkie troost beschermt tegen recidief atriumfibrilleren

    Patiënten met atriumfibrilleren (AF) krijgen vaak het advies om cafeïne te mijden, vanuit de traditionele veronderstelling dat dit ritmestoornissen uitlokt. De DECAF-trial (Does Eliminating Coffee Avoid Fibrillation) zet deze wijsheid echter op zijn kop door te suggereren dat het blijven drinken van koffie na een cardioversie juist een beschermend effect kan hebben.

  • Oefentherapie of injectie bij schouderpijn?

    Schouderpijn is een veelvoorkomende klacht van het bewegingsapparaat op het spreekuur van de huisarts. Een recent Nederlands gerandomiseerd onderzoek laat zien dat oefentherapie bij schouderpijn een gunstigere kostenbatenverhouding heeft dan een eenmalige corticosteroïde-injectie.

  • Loes Wouters: ‘Wetenschap moet morgen al bruikbaar zijn in de spreekkamer’

    Wie zijn de mensen die Huisarts en Wetenschap maken? Die elke 2 weken bij elkaar komen om artikelen te bespreken, te discussiëren over de ontwikkelingen in het huisartsenvak en te brainstormen over themanummers? In de serie Redactie in beeld stellen ze zich voor. Huisarts Loes Wouters trad 2 jaar geleden toe tot de redactie van H&W: in december 2023.

  • Artrose aanpakken zonder operatie

    Patiënten met heup- en knieartrose denken snel aan een operatie, terwijl richtlijnen eerst voorlichting en oefentherapie adviseren als onderdeel van stepped care. Een cohortonderzoek laat zien dat patiënten die na een educatie- en oefenprogramma minder bereid zijn een gewrichtsoperatie te ondergaan, later ook minder vaak een operatie krijgen.

  • Testen op asymptomatische chlamydia bij de huisarts

    Wanneer asymptomatisch testen op chlamydia bij centra voor seksuele gezondheid (CSG) wegvalt, verandert meer dan driekwart van de 16 tot 34-jarigen hun voorkeurslocatie voor soatesten, meestal richting de huisarts.

  • Meer mensen nemen ADHD-medicatie: afnemend effect

    Het gebruik van ADHD-medicatie is geassocieerd met minder zelfbeschadiging, ongelukken en misdaad. Dit behandeleffect lijkt echter af te nemen naarmate deze medicatie aan een bredere populatie wordt voorgeschreven. Dat blijkt uit een groot Zweeds cohortonderzoek.

  • Aandacht voor culturele achtergrond bij cardiovasculaire preventie

    Amsterdamse Turkse migranten die deelnamen aan een kwalitatief onderzoek zijn zich bewust van het risico op hart- en vaatziekten, maar hebben moeite met het aannemen van een gezonde leefstijl. De geïnterviewden waarderen het wanneer de huisarts expliciet naar leefstijl vraagt, in plaats van uit te gaan van culturele aannames.

  • De waarheid in pacht  

    Zodra ik het dossier van de volgende patiënt open, krijg ik een melding in het rood. Alert: derde keer contact in 48 uur op deze huisartsenpost! Ik sta gelijk op scherp en zoek de reden van komst: rood, glanzend onderbeen na immobilisatie, vraagstelling: DVT?

  • Terugdraaien om vooruit te gaan

    Enigszins moedeloos staar ik naar buiten. Het regent problemen. Vandaag pak ik ze op en morgen beginnen ze weer. In de spreekkamer, op de redactie, thuis. Om nog maar te zwijgen over de problemen in de wereld.

Richtlijn

  • Nieuwe NHG-Standaard Dysmenorroe: herkennen, volgen, samenwerken

    De nieuwe NHG-Standaard Dysmenorroe vervangt de eerdere behandelrichtlijn en geeft meer aandacht aan secundaire dysmenorroe. Stel de indicatie voor medicamenteuze behandeling van dysmenorroe op basis van anamnese en eventueel gynaecologisch onderzoek. Meestal is een transvaginale echoscopie in de eerste lijn niet nodig. Goede afstemming met de gynaecoloog is belangrijk bij een vermoeden van onderliggende oorzaken.

Wetenschap

  • Hybride zorg vraagt om samen beslissen

    Digitale zorgtoepassingen krijgen een steeds grotere plaats in de huisartsenpraktijk. Hoewel dat kansen biedt, is deze zorgvorm niet voor elke patiënt even toegankelijk of passend. Door samen met de patiënt te beslissen of en hoe digitale zorg wordt ingezet, kan de huisarts persoonsgerichte en inclusieve zorg bieden. Om dit goed te integreren in de praktijk, is het nodig dat de randvoorwaarden realistisch en uitvoerbaar zijn.

  • YEARS-algoritme maakt diagnostiek longembolie efficiënter

    Longembolie diagnosticeren in de huisartsenpraktijk blijft lastig door aspecifieke symptomen en het risico op onder- en overdiagnostiek. Hoewel de Wells-regel uit de oude NHG-Standaard houvast biedt, passen huisartsen deze beslisregel niet altijd correct toe met alsnog veel verwijzingen tot gevolg. Het YEARS-algoritme, een vereenvoudigde beslisregel met slechts 3 klinische items en een variabele D-dimeer-afkapwaarde, wordt in ziekenhuizen al langer gebruikt. Dit onderzoek laat zien dat huisartsen met het YEARS-algoritme onnodige verwijzingen kunnen beperken, zonder verlies aan veiligheid.

  • Extracorporele shockwavetherapie voor vulvodynie

    Extracorporele shockwavetherapie lijkt pijnklachten bij vrouwen met vulvodynie te kunnen verminderen. In 2 kleine RCT’s werd een klinisch relevante afname van pijnscores gevonden, met weinig bijwerkingen. De toepasbaarheid in de eerste lijn is echter nog beperkt.

  • Effectiviteit van vroege EMDR-therapie na een traumatische bevalervaring

    Een traumatische bevalervaring kan leiden tot PTSS, postnatale depressie, bevalangst, en verminderde kwaliteit van leven. Ook kan het invloed hebben op de moeder-kindbinding. In onze RCT onderzochten we of vroege behandeling (binnen 5 weken post partum) met EMDR symptomen en incidentie van PTSS kan verminderen. Vrouwen die 2 EMDR-sessies kregen, rapporteerden significant minder PTSS-klachten, minder depressieve klachten, minder angst voor een volgende bevalling en een betere kwaliteit van leven dan vrouwen met de gebruikelijke zorg. Vroege herkenning en gerichte verwijzing voor traumagerichte therapie door de huisarts kunnen substantieel bijdragen aan het herstel.

Praktijk

  • Herken het verschil tussen BPPD en neuritis vestibularis

    Draaiduizeligheid is een veelvoorkomende klacht in de huisartsenpraktijk. De meest voorkomende oorzaken zijn benigne paroxysmale positieduizeligheid (BPPD) en neuritis vestibularis. De huisarts kan beide aandoeningen goed diagnosticeren en behandelen. Wanneer de draaiduizeligheid al langer bestaat, kan het uitdagender zijn om de diagnose te stellen. In dit artikel beschrijven we aan de hand van een casus de verschillen tussen BPPD en neuritis vestibularis in pathofysiologie, anamnestische kenmerken, diagnostische tests en behandelingen.

  • Lokale Anestheticum Systemische Toxiciteit (LAST): hoe te herkennen en te handelen

    Voor iedere arts die werkt met lokale anesthetica zijn het herkennen van symptomen die bij Lokale Anestheticum Systemische Toxiciteit (LAST) kunnen passen en bewustwording van het bestaan van deze complicatie essentieel. Vanwege de potentieel ernstige bijwerkingen van lokale anesthetica zijn een juiste dosering en toepassing essentieel.

  • Is Dientamoeba fragilis-diagnostiek bij volwassenen zinvol?

    Een 28-jarige vrouw met prikkelbaredarmsyndroom (PDS) bezoekt voor de derde keer de huisarts vanwege maandenlange buikpijn en diarree, soms afgewisseld met obstipatie. Hoewel er geen alarmsymptomen zijn, vraagt zij om onderzoek naar Dientamoeba fragilis. Ze herkent de klachten die hierover beschreven zijn op de website van het MDL-fonds en heeft twijfels bij de PDS-diagnose. Het laboratorium voert hiervoor echter geen diagnostiek meer uit.

  • Antwoord ‘Is Dientamoeba fragilis-diagnostiek bij volwassenen zinvol?’

    Dientamoeba fragilis blijkt bij volwassenen – net als bij kinderen – waarschijnlijk niet pathogeen. Vanwege het hoge percentage mensen dat drager is en omdat er geen aantoonbaar voordeel is van behandeling, is routinematige diagnostiek niet zinvol. Bij diarree ≥ 14 dagen zonder verre reizen is een PCR op Giardia lamblia aangewezen. Doe verder onderzoek naar andere parasieten alleen bij kinderen, immuungecompromitteerden of na (sub)tropenreizen, en in overleg met een medisch microbioloog.

  • Welke rol heeft Lp(a) bij CVRM in de huisartsenpraktijk?

    Welke rol heeft de waardebepaling van lipoproteïne(a) bij cardiovasculair risicomanagement in de huisartsenpraktijk?

  • Technisch geneeskundige als brug tussen huisarts en technologie

    Technisch geneeskundigen beginnen naast het ziekenhuis inmiddels ook hun waarde te bewijzen in de huisartsenzorg en de VVT (Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg). In hun adviezen over inzet van zorgtechnologie kunnen zij de verbinding maken tussen techniek en geneeskunde. Carmen van Egmond en Astrid Hoving vertellen hoe zij dit doen.

  • Kennistoets Duizeligheid

    Toets je kennis over draaiduizeligheid.

  • De bijwerking die ons allemaal raakt: hoe verlagen we de milieu-impact van medicijnen?

    De gezondheid van mensen is afhankelijk van de gezondheid van onze planeet. Medicijnen kunnen helpen bij de gezondheid van patiënten, maar zijn tegelijkertijd schadelijk voor het milieu. Huisartsen, patiënten en apotheken spelen samen een sleutelrol in het verkleinen van deze milieu-impact. Samen kunnen zij vele kleine, haalbare stappen zetten die goed zijn voor mens én planeet.