NHG richtlijn

Advies NHG-Standaard Anemie: ijzersuppletie van 2 keer per dag naar 2 keer per week

Gepubliceerd
25 januari 2021
In de NHG-Standaard Anemie is de behandeling van een ijzergebreksanemie herzien. Door nieuwe kennis over het ijzermetabolisme is duidelijk geworden dat minder vaak suppleren net zo effectief is en minder bijwerkingen geeft.
3 reacties

Aanleiding voor de herziening waren de nieuwe inzichten in de rol van hepcidine in het ijzermetabolisme en nieuwe onderzoeken naar dagelijkse en intermitterende (1-2 keer per week) ijzersuppletie. IJzersuppletie bij zwangere vrouwen met ijzergebreksanemie wordt momenteel herzien door de werkgroep NHG-Standaard Zwangerschap en kraamperiode.

Rol van hepcidine

In het afgelopen decennium is de rol van hepcidine in het ijzermetabolisme verhelderd. Hepcidine wordt gemaakt in de lever en neemt toe bij een hogere intracellulaire ijzerconcentratie waardoor de ijzeropname in de darm gedurende 24 uur wordt geremd. Ongeveer 48 uur na ijzersuppletie is de hepcidineconcentratie weer genormaliseerd. Daarnaast is duidelijk geworden dat hepcidine een circadiaans ritme kent met lagere concentraties in de ochtend (< 12 uur) ten opzichte van ’s middags en ’s avonds. Ten slotte is de hepcidineconcentratie gedurende de reproductieve fase van vrouwen gemiddeld lager dan na de menopauze. Mannen hebben gemiddeld ook hogere waarden van hepcidine dan premenopauzale vrouwen, die hun leven lang gelijk blijven.

Dagelijkse versus intermitterende ijzersuppletie

Intermitterende ijzersuppletie bij adolescenten en volwassenen

Uit de onderzoeken bleek dat intermitterende ijzersuppletie bij vrouwen van 12 jaar en ouder even effectief is als dagelijks suppleren met dezelfde therapietrouw en minder bijwerkingen. Hoewel de onderzoeken zich beperken tot jonge vrouwen, is er geen reden om aan te nemen dat de effectiviteit van intermitterende ijzersuppletie anders zou zijn bij mannen en ouderen.

Er zijn onvoldoende onderzoeken gedaan naar de meest effectieve intermitterende ijzerdosering. Daarom is besloten een dosering te kiezen die werd gegeven in de onderzoeken naar dagelijkse en intermitterende ijzersuppletie: 65 mg elementair ijzer 2 keer per week.

IJzersuppletie bij kinderen van 3 maanden tot 12 jaar

In de onderzoeken bij kinderen onder de 12 jaar wezen de resultaten dezelfde kant op als bij jonge vrouwen (net zo effectief, minder bijwerkingen), maar was de kwaliteit van de onderzoeken overwegend (zeer) laag. Over het algemeen hebben huisartsen weinig ervaring met het behandelen van jonge kinderen met een ijzergebreksanemie. Daarom is besloten aan te sluiten op het advies van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde: 1 mg elementair ijzer/kg per dag. Uit ervaring van de kinderartsen geeft dagelijkse ijzersuppletie een betere therapietrouw dan intermitterende suppletie.

IJzerpreparaten

De voorkeur voor ferrofumaraat blijft ongewijzigd voor alle patiëntengroepen (laagste kosten, minste interactie met andere geneesmiddelen en geen milieuschade). Ferrofumaraat 200 mg bevat 65 mg elementair ijzer, ferrofumaraatsuspensie (20 mg/ml) bevat 6,5 mg elementair ijzer per ml.

IJzerpreparaten die bij de drogist verkrijgbaar zijn worden niet aanbevolen voor de behandeling van ijzergebreksanemie. Ze bevatten relatief weinig ijzer (7,5-20 mg elementair ijzer). Vaak bevatten ze andere vitamines en ze zijn naar verhouding erg duur.

Conclusie

Het doseringsadvies bij kinderen < 12 jaar is aangepast naar 1 keer per dag 3 mg/kg ferrofumaraat (maximaal 180 mg bij kinderen < 12 jaar ), ’s ochtends in te nemen. In de vorige standaard was dit 3 keer daags 3 mg/kg.

Het doseringsadvies bij volwassenen en adolescenten is gewijzigd naar 2 keer per week 200 mg ferrofumaraat, ’s ochtends in te nemen. In de vorige standaard was dit 1 tot 3 keer daags 100 tot 200 mg ferrofumaraat.

Podcast
© Huisartspodcast.nl
Beluister de podcast waarin Iris Wichers, senior wetenschappelijk medewerker van het NHG, vertelt over verandering in ijzersuppletie als deel van de NHG-Standaard Anemie. 
 
Wichers I, Bouma M. Advies NHG-Standaard Anemie: ijzersuppletie van 2 keer per dag naar 2 keer per week. Huisarts Wet 2021;64: DOI:10.1007/s12445-021-1026-1.
Belangenverstrengeling: niets gemeld.
Raadpleeg de volledige versie van de NHG-Standaard Anemie op richtlijnen.nhg.org.

Reacties (3)

van Pagee 28 december 2021

Mijn ervaring is helaas dat 2 x per week toch te weinig is, al bij 4 patiënten de dosis moeten verhogen en een dagelijkse dosering van 100mg wat dan toch beter suppleert. N=4 maar toch…

Sicco Steenhuisen 5 maart 2021

Leuk: zo'n oud onderwerp weer nieuw leven ingeblazen. De rol van Hepcidine blijft na de uitleg onduidelijk. Hoe lang geven? Weer 1 maand en dan lab controle?    

 

Iris Wichers 5 maart 2021

Beste collega Steenhuisen, 

Wat jammer dat de uitleg over de rol van hepcidine onvoldoende duidelijkheid geeft in deze samenvatting. In de noot (tegenwoordig 'detail') van de NHG-Standaard Anemie staat een uitgebreidere uitleg over de rol van hepcidine. Bij de paragraaf Controle staan adviezen over het vervolg en duur van continueren nadat het hemoglobinegehalte is genormaliseerd. 

Verder lezen