Wetenschap

Het nut van antibiotica bij een gewone sinusitis

Gepubliceerd
10 oktober 2005

Heeft een patiënt met sinusitisklachten baat bij antibiotica (amoxicilline)?

Betekenis voor huisarts en patiënt

Tot nu toe kon niet worden aangetoond dat antibiotica de ziekteduur bij sinusitisklachten verminderen. Er is geen sneltest die een bacteriële van een virale sinusitis onderscheidt. Dit onderzoek bevestigt de adviezen van de NHG-Standaard Sinusitis: antibioticagebruik biedt geen voordelen aan de meeste patiënten met milde sinusitisklachten. Er is echter een kleine groep patiënten die wel baat heeft bij antibiotische behandeling. In de spreekkamer van de huisarts is deze groep (nog) niet als zodanig te identificeren.

Patiëntenpopulatie Personen >18 jaar (gemiddelde leeftijd 32,6 jaar in de placebogroep en 35,1 jaar in de interventiegroep) die met sinusitisklachten de huisarts bezochten.1 Om te kunnen spreken van een sinusitis moesten de klachten aan ten minste 1 van de 4 volgende kenmerken voldoen: purulente afscheiding uit 1 of beide neusgaten, eenzijdige gelaatspijn, pus in de neusholte of een periode van minstens 7 dagen met klachten. Opzet en interventie Het betrof hier een dubbelblind placebogecontroleerd gerandomiseerd onderzoek. Na randomisatie werden 68 sinusitispatiënten met placebo en 67 met amoxicilline (2 x 1000 mg per dag) behandeld. Primaire uitkomstmaat De uitkomstmaat was dichotoom: (volledig) verbeterd of niet verbeterd na 14 dagen. In een dagboekje gaf een patiënt zelf aan of hij dacht ‘volledig genezen’ te zijn. De analyse vond plaats volgens het intention-to-treatprincipe. Resultaten De patiënten in de amoxicillinegroep hadden bij aanvang gemiddeld meer klachten. Gedurende de kuur voelden de placebogebruikers zich iets zieker (niet significant) dan de amoxicillinegebruikers. In de amoxicillinegroep was na 3 dagen de eerste patiënt genezen; pas na 7 dagen was de eerste placebogebruiker genezen. De mediane verbetering in de penicillinegroep was 8 dagen, in de placebogroep 10 dagen (p=0,005). Van de patiënten die na 14 dagen verbetering vertoonden, waren de amoxicillinegebruikers 2 à 2,5 dag eerder beter. Na 14 dagen waren 32 (48%) amoxicillinegebruikers genezen. Op dat tijdstip waren 25 (37%) mensen uit de placebogroep genezen (RR 1,3; 95%-BI 0,87-1,94). Het risicoverschil is 11%. Dit betekent dat 9 sinusitispatiënten met amoxicilline moeten worden behandeld om te bereiken dat er één patiënt extra binnen 2 weken is genezen (NNT=9). Een deel (circa 15%) van de sinusitispatiënten die amoxicilline gebruikten, knapte snel op. Deze snelle genezers drukten de gemiddelde ziekteduur in de amoxicillinegroep. In klinische kenmerken onderscheidden zij zich niet van de andere deelnemers aan het onderzoek. Conclusie van de onderzoekers Na twee weken was er geen verschil in verbetering tussen patiënten met sinusitisklachten die met amoxicilline of met placebo behandeld werden. Er zijn wel aanwijzingen dat er een subgroep is die met antibiotica sneller verbetering te zien geeft. Kenmerken van deze subgroep zijn vooralsnog niet bekend. Bewijskracht Gerandomiseerd placebogecontroleerd dubbelblind onderzoek (1b).2 Ymte Groeneveld en Arie Knuistingh Neven, LUMC

Wat is een POEM?

Een POEM (Patient Oriented Evidence that Matters) is een evidence-based referaat van een wetenschappelijk artikel. De feitelijke informatie uit het artikel geven we daarbij zo helder, objectief en transparant mogelijk weer. Daarnaast vertalen we de uitkomsten van het artikel naar de huisarts die een patiënt voor zich heeft, zo mogelijk met NNT of andere getallen die voor de individuele patiënt inzichtelijk zijn. We vergelijken de resultaten met huidige richtlijnen of de gangbare werkwijze. Voorlopig publiceren we in elke H&W een POEM. .

Reacties

Er zijn nog geen reacties

Verder lezen