Nieuws

NHG-Standaard Hypertensie 1

0 reacties
Gepubliceerd
10 oktober 2003

In de NHG-Standaard Hypertensie1 wordt aan personen met een Quetelet-index van 27 kg/m 2 of hoger geadviseerd hun lichaamsgewicht te verlagen. Dit advies vraagt om enige nuancering voor de dagelijkse praktijk. Om te beginnen stamt de gebezigde grenswaarde uit het Gezondheidsraadrapport Adipositas uit 1984 dat is verouderd. Momenteel wordt van overgewicht gesproken bij de Quetelet-index tussen de 25 en 30 kg/m 2 en daarboven van obesitas.2 Voorts is afvallen een zware opgave. Onlangs is echter helder geformuleerd dat 10-15% reductie van het lichaamsgewicht niet alleen een realistische doelstelling is, maar bovendien substantiële gezondheidswinst oplevert.3 Bij zo'n verlaging van het lichaamsgewicht – die ten minste 1 tot 2 jaar volgehouden wordt – valt een daling van de systolische en diastolische bloeddruk te verwachten van respectievelijk 10 en 20 mmHg. Staessen et al. bekeken in een meta-analyse 30 onderzoeken tussen 1954 en 1987 en vonden per kg gewichtsverlies een daling in bloeddrukniveau van 1,2-1,6 mmHg systolisch en van 1,0-1,3 mmHg diastolisch.4 Goldstein keek naar 13 onderzoeken in de periode 1975-1991 waarin mensen 10% van het gewicht bewust verloren en op dit gewicht bleven.5 Per kg gewichtsverlies zag hij dalingen van 3,1 mmHg systolisch en van 0,9 mmHg diastolisch. Kortetermijnonderzoeken van een aantal weken lieten een daling van 1 mmHg systolisch en van 2 mmHg diastolisch per kg gewichtsverlies zien. Extrapolatie van al deze gegevens naar 10% gewichtsverlies levert zodoende de genoemde verlaging van systolische en diastolische bloeddruk met 10 en 20 mmHg. Ten slotte: de natriumdichtheid per energie- eenheid in onze voeding is redelijk constant. Substantieel gewichtsverlies door energiereductie en het daaraan gekoppelde natrium leidt aldus tot de reductie van de natriuminneming waar de NHG-Standaard voor pleit. Onze nuancering luidt dan ook: '10-15% afvallen bij een Quetelet-index van 25 kg/m 2 of hoger’. J.J. van Binsbergen, E.H.M. Mathus-Vliegen

Antwoord

De grenswaarde van 27 kg/m 2 die in de NHG-Standaard Hypertensie wordt genoemd, is primair gehandhaafd om deze standaard niet uit de pas te laten lopen met andere standaarden zoals die over cholesterol en diabetes mellitus type 2. Uiteraard is deze waarde arbitrair, daar de schadelijke gevolgen van overgewicht geleidelijk toenemen met de grootte ervan. In de standaard hebben we geen uitspraken gedaan over de mate van gewichtsreductie die nagestreefd moet worden. Het is ons bekend dat vermindering van het lichaamsgewicht met meer dat 10 tot 15% doorgaans niet te realiseren is en zeker niet te handhaven. Het pleidooi van Van Binsbergen en Mathus-Vliegen voor realiteitszin in dezen, vinden we dan ook een welkome aanvulling. Hun optimisme over de bloeddrukdaling die een dergelijke gewichtreductie op zou leveren, delen we echter niet. De berekeningen van Staessen et al. berusten ten dele op observationeel onderzoek. De Cochrane-review die we in noot 36 hebben vermeld, is expliciet bedoeld als correctie en update daarvan.6 In gerandomiseerd onderzoek blijven de bloeddrukdalingen bij een gewichtsreductie met 3 tot 9% met circa 3 mmHg systolisch en diastolisch betrekkelijk bescheiden. E.P. Walma, Tj. Wiersma namens de werkgroep Hypertensie

Literatuur

Reacties

Er zijn nog geen reacties

Verder lezen