Nieuws
Hoe ondersteun je autonomie bij vrouwen met een migratieachtergrond?
Vrouwen met een niet-westerse migratieachtergrond kunnen binnen hun omgeving sterk worden beperkt in hun vrijheid. Het boek Goede zorg aan vrouwen met migratieachtergrond laat huisartsen op toegankelijke wijze reflecteren op dilemma’s rondom autonomie, gender en cultuur. Zo kunnen zij deze vrouwen beter ondersteunen.
De zorg- en ziektelast van het RS-virus bij ouderen
Een prospectief cohortonderzoek laat zien dat infecties met het respiratoir syncytieel (RS)-virus bij ouderen die bij de huisarts komen met verkoudheidsklachten, gepaard gaan met een aanzienlijke ziektelast en sociaaleconomische gevolgen. Deze belasting blijkt vergelijkbaar met die van patiënten met een influenza-infectie.
HPV-vaccin wordt aangepast
De Gezondheidsraad adviseert om voor HPV-vaccinatie over te stappen op een 9-valent vaccin. Dit vaccin beschermt tegen meer HPV-typen dan het huidige vaccin en biedt daarnaast ook bescherming tegen genitale wratten.
AI-zoekfunctie H&W: sneller en slimmer zoeken
Huisarts en Wetenschap introduceert een nieuwe AI-zoekfunctie op henw.org. Deze tool helpt huisartsen sneller en betrouwbaarder relevante informatie te vinden, op basis van semantisch zoeken en kunstmatige intelligentie.
Minder streng behandelen van hypertensie bij ouderen?
Hoewel de NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement en het Kennisdocument Bloeddrukverlagende middelen richting geven aan de behandeling van bloeddruk bij ouderen, blijft het voor huisartsen en POH’s nog geregeld de vraag hoe streng ze moeten zijn (met welke streefwaarde). Een recent geüpdatete cochranereview concludeert dat conventionele lagere streefwaarden (140/90 mmHg of lager) voor 65-plussers effectiever zijn in het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten, en dan met name een beroerte, zonder dat deze het risico op bijwerkingen verhogen. Voor personen van 80 jaar en ouder en personen die kwetsbaar zijn is er echter nog onvoldoende bewijs.
Beslisregel vermindert antibiotica bij kinderen
Een recente ongeblindeerde cluster-RCT in Belgische huisartsen- en eerstelijns kinderartspraktijken toonde aan dat de toepassing van een beslisregel voor acuut zieke kinderen op een veilige manier leidt tot minder voorschriften antibiotica.
De rol van wearables in de huisartsenzorg
Wearables, slimme apparaten die continu lichaamsfuncties registreren, worden steeds populairder. Dat zien we terug in de spreekkamer; huisartsen krijgen vragen van ongeruste gebruikers over afwijkende waarden. Een recent overzicht in het Geneesmiddelenbulletin (Ge-Bu) toont dat goed onderzoek voor medische toepassing nog grotendeels ontbreekt. Bij mensen zonder klachten blijken de afwijkingen vaak toevalsbevindingen, mede door onnauwkeurige metingen en onbetrouwbare algoritmes. Dit kan leiden tot onnodige onrust en overdiagnostiek.
Toename van genitale wratten en zorgkosten
Uit een retrospectief observationeel onderzoek blijkt dat de incidentie van genitale wratten tussen 2011 en 2021 is toegenomen, vooral bij mannen, jongvolwassenen en in stedelijke gebieden. In dezelfde periode verdubbelden de bijbehorende kosten in de eerstelijnszorg.
Dementiepreventie vraagt om een cultuurgevoelige aanpak
Mensen met een migratieachtergrond hebben op middelbare leeftijd een hoger risico op dementie vergeleken met mensen met een Nederlandse achtergrond. Dit blijkt uit een subanalyse van het HELIUS-onderzoek, waarin risicofactoren voor dementie onder 6 groepen met verschillende achtergronden werden onderzocht.
Palliatieve zorg die raakt, begint bij traditie
Religieuze en culturele tradities beïnvloeden hoe mensen omgaan met ziekte en sterven. Verschillen in opvattingen over palliatieve zorg kunnen spanning en onbegrip veroorzaken, waardoor bijvoorbeeld het gebruik van complementaire middelen onbesproken blijft. In project LICHT gaat het om welke traditionele zelfzorg mensen met een islamitische migratieachtergrond toepassen en hoe zorgverleners hierover in gesprek kunnen gaan.
MigraineAPP; niet alleen handig bij migraine
Een van de eerste dingen die we vragen aan een patiënt met hoofdpijn is om een hoofdpijndagboek in te vullen. We verwijzen dan naar het uitgebreide formulier op thuisarts.nl. Met de gratis migraineAPP kan dit digitaal. Deze app heeft nog meer handige informatie en tips voor patiënten met alle soorten hoofdpijn. Hoewel ontwikkeld door een farmaceutisch bedrijf, lijkt de privacy voldoende geborgd.
Lean but mean
‘Ga maar vast op de bank liggen, kleed je van onderen uit en billen naar de rand,’ instrueer ik haar, terwijl ik het gordijn dichttrek en de vaselinecrème pak voor een vaginaal toucher. Ze is opgelucht, omdat het toch nog lijkt te gaan gebeuren vandaag. Maar ook gestrest, omdat ze al 20 minuten in de wachtkamer zit te wachten op wat gaat komen; die lange doos met de spiraal uit haar tas stekend.
Inclusie vraagt om meer dan bewijs
Je kent het wel: je sluit je computer en daarmee de dag af en er blijft nog een patiënt in je gedachten hangen. Niet eens per se die met de meest complexe klacht. Vandaag is het iemand die me confronteerde met een eenvoudige vraag: ‘Weet u zeker dat dit werkt bij iemand zoals ik?’
Wetenschap
Waarom ras gevaarlijk is voor inclusie en diversiteit in de zorg
Alana Helberg-Proctor denkt dat veel artsen zeker oog hebben voor inclusie en diversiteit maar vindt dat we heel voorzichtig moeten zijn met hoe we daarmee omgaan. We moeten zorgen dat we niet terugvallen naar de rassenleer en het gebruiken van zeer problematische raciale categorieën en ons vooral bewust zijn van relevante biologische verschillen zonder ons blind te staren op het concept ras.
Ouderen geïnteresseerd in informatie over de laatste levensfase
Twee op de 3 ouderen zijn geïnteresseerd in informatiebijeenkomsten over de laatste levensfase, blijkt uit dit Nederlandse dwarsdoorsnedeonderzoek. De onderwerpen die ze interessant vinden zijn zeer divers, bijvoorbeeld zorg thuis, symptoombestrijding en wilsverklaringen. Deze bijeenkomsten zijn een effectieve manier om ouderen te informeren over zorg rond het levenseinde. Ook stimuleert het proactieve zorgplanning. Ouderen wensen dat deze bijeenkomsten door of samen met de huisarts worden georganiseerd. Voorlichting in groepsverband is laagdrempelig en bespaart huisartsen mogelijk tijd in de spreekkamer.
Praktijk
Femicide voorkomen: wat kan de huisarts doen?
Elke 8 dagen wordt in Nederland een vrouw vermoord en in de meeste gevallen gebeurt dit in huis door familie of een (ex-)partner. Vaak gaat hier een periode van dwingende controle, intimidatie en afbreken van het gevoel van eigenwaarde aan vooraf. De huisarts kan signalen oppikken die op (dreigend) fataal geweld wijzen. Wij pleiten voor overleg met Veilig Thuis binnen dezelfde dag bij zogenaamde rode vlaggen voor ernstig of fataal geweld.
Hoe herken en behandel je jarisch-herxheimerreactie bij syfilis?
Tijdens de behandeling van infectieziekten door spirocheten, zoals syfilis, kan een jarisch-herxheimerreactie optreden. Dit gebeurt wanneer antibiotica de spirocheten massaal afbreken. De reactie ontstaat meestal binnen enkele uren en kan gepaard gaan met koorts, hoofdpijn, spierpijn en een tijdelijke verergering van het huidbeeld. Het beloop is doorgaans zelflimiterend en de behandeling is symptomatisch. Hoe vaak komt deze reactie voor en hoe onderscheid je deze van bijvoorbeeld een anafylactische reactie? En zijn er beperkingen voor toekomstig gebruik van hetzelfde antibioticum?
Retrograde ejaculatie als oorzaak van verhoogde albuminurie
Een verhoogde albuminurie vraagt om alertheid, maar niet elke afwijkende uitslag duidt op nierschade. De casus in dit artikel laat zien dat retrograde ejaculatie na een Transurethrale Resectie van de Prostaat (TURP) een onschuldige oorzaak kan zijn van (matig tot ernstig) verhoogde albuminurie. Het herkennen van deze urologische verklaring voorkomt onnodige diagnostiek, medicatie en verwijzing.
Hevige hoofdpijn rondom het orgasme vraagt om scherp onderscheid
Headache Associated with Sexual Activity (HASA) is een zeldzame en onschuldige aandoening. Het onderscheid met potentieel ernstige oorzaken van acuut ontstane hoofdpijn tijdens seksuele activiteit – zoals een subarachnoïdale bloeding of een beroerte – kan lastig zijn. Dit artikel legt uit wat HASA is en biedt handvatten voor de praktijk om deze onschuldige vorm van hoofdpijn te onderscheiden van meer ernstige oorzaken.
Antwoord ‘Familiaire longfibrose: het belang van de familieanamnese’
De leeftijd van overlijden in de vorige generatie (vader en oom) is hoger dan de leeftijd in de generatie van patiënte (leeftijd overlijden zus en huidige leeftijd van patiënte). Bovendien spelen er verschillende soorten aandoeningen en fenomenen waarbij het onderlinge verband in eerste instantie…
Kan een smartwatch betrouwbaar paroxismaal atriumfibrilleren registreren?
Steeds meer patiënten komen met smartwatchmeldingen van hartritmestoornissen bij de huisarts. Hoe bruikbaar zijn deze registraties in de huisartsenpraktijk, en wanneer blijft aanvullende diagnostiek nodig? Nieuwe onderzoeken laten zien dat wearables ritmestoornissen steeds beter kunnen detecteren, maar de interpretatie en klinische context blijven cruciaal.
Een blik op 5 jaar Onderzoeksagenda: welke vragen zijn onderzocht en welke niet?
In 2018 presenteerde het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) de Nationale Onderzoeksagenda Huisartsgeneeskunde om richting te geven aan praktijkrelevant onderzoek. In aanloop naar de actualisatie van de agenda onderzochten we hoe de agenda de afgelopen jaren is gebruikt: naar welke geprioriteerde kennisvragen onderzoek is gestart, welke onderwerpen de meeste aandacht kregen en hoe de agenda in de praktijk functioneerde. De uitkomsten laten zien dat bijna de helft van de onderzoeksvragen is opgepakt, maar dat belangrijke onderwerpen – zoals alledaagse klachten – achterblijven. Deze inzichten vormen de basis voor een compactere, beter ingebedde en dynamische Kennisagenda voor de komende jaren.
Hoofdpijn bij seksuele activiteit
Toets je kennis.
Herkenning slaapapneu: lastig door atypische klachten, maar wél van belang
Obstructief slaapapneu (OSA) is een veel voorkomende slaapstoornis met negatieve impact op het dagelijks functioneren, maar ook met langetermijn-gezondheidsrisico’s. OSA wordt vaak pas laat herkend, vooral bij vrouwen, door het vaak atypische klachtenpatroon. In dit artikel tonen we waarom herkenning van OSA belangrijk is, en bieden we handvatten hiervoor.