H&W gebruikt cookies die strikt noodzakelijk zijn voor de werking van de website, website-analyse, Vimeo-video's en niet-gepersonaliseerde advertenties.
Wij gebruiken cookies om je de best mogelijke ervaring op onze website te bieden. Je kunt hieronder aangeven welke cookies je toestaat. We gebruiken de volgende cookies:
Een Australisch onderzoek heeft aangetoond dat het gebruik van een gehoorapparaat mogelijk de kans op dementie verlaagt. Er werd geen invloed op cognitieve achteruitgang en ontstaan van cognitieve stoornissen waargenomen.
Uit een Nederlands-Amerikaans kwalitatief onderzoek blijkt dat ethische overwegingen van artsen bij Proactieve Zorgplanning (PZP) bij dementiepatiënten zich vooral richten op de thema’s autonomie, rationaliteit, en het beperken van lijden. Een flexibele aanpak van PZP, afgestemd op wat op dat moment meest passend is, lijkt het meest geschikt.
Dit pocketboek over intimiteit en seksualiteit voor patiënten met de ziekte van Parkinson is klein van formaat, maar herbergt een grote boodschap met veel ervaringen van lotgenoten, ruim inzicht in de dimensies van seksualiteit en veel voorbeeldzinnen voor het gesprek met een hulpverlener. Bovenal is Handboek Parkinson. Intimiteit en seksualiteit een oproep tot creativiteit om (samen) seksueel gezond te blijven bij een progressieve ziekte. Een zeer waardevolle bijdrage voor mensen met en zonder parkinson.
Huisartsen passen proactieve zorgplanning (PZP) minder vaak toe bij patiënten met dementie, orgaanfalen of een beroerte dan bij patiënten met kanker. Ook bij deze aandoeningen is het echter van belang tijdig wensen en voorkeuren te bespreken met patiënten en hun naasten.
Veel bewegen op middelbare en oudere leeftijd hangt samen met een verlaagde kans op dementie. Dat blijkt uit een prospectief cohortonderzoek in de Verenigde Staten.
Mensen die hun leven lang cognitief meer worden uitgedaagd, bijvoorbeeld door opleiding, een stimulerende leefomgeving en cognitieve activiteiten, ontwikkelen minder vaak alzheimerdementie en gaan minder snel cognitief achteruit. Dat blijkt uit een prospectief cohortonderzoek.
Wat betekent het om te leven met het risico op een erfelijke, progressieve hersenziekte, nog voordat de eerste symptomen optreden? En hoe manifesteert die ziekte zich voor de patiënt en diens omgeving? Dit boek maakt invoelbaar hoe de ziekte van Huntington diep ingrijpt in levenskeuzes, relaties en identiteit. Zeker voor huisartsen met meerdere patiënten met huntington in de praktijk is inzicht hierin waardevol.
Het gebruik van antihypertensiva is bij patiënten met dementie geassocieerd met een verhoogd valrisico, blijkt uit een retrospectief observationeel onderzoek. Dit verhoogde risico werd in mindere mate gevonden bij patiënten zonder dementie.
Terwijl ze traag op de onderzoeksbank klautert, vertelt ze dat ze 8 keer per nacht uit bed moet om te plassen, dat het poepen niet lukt en onthouden al helemaal niet. Ik heb met haar te doen en pak haar trillende hand om te helpen. ‘Bent u wel eens blootgesteld aan bestrijdingsmiddelen?’ Ze antwoordt: ‘Als kind speelde ik elke zomer op een boerderij. Wat daar allemaal werd gespoten weet ik niet.’
Sommige ziektes zie je jarenlang niet of nauwelijks in de praktijk, en dan ineens zijn ze er tegelijk. Zo heb ik momenteel de zorg voor 2 patiënten met amyotrofische laterale sclerose (ALS) ─ voor mij de eerste. Twee bevriende collega-artsen hebben de ziekte van Parkinson. Vanzelfsprekende activiteiten, zoals werken, worden steeds moeilijker. In de huisartsenpraktijk ligt de nadruk vaak op diagnostiek en behandeling. Maar bij neurodegeneratieve ziekten moet je als huisarts leren om te gaan met het ‘niet-doen’. De confrontatie met jezelf dat je beperkt bent in het medisch handelen en dat je geen invloed hebt op het ziekteproces. Ondanks het gevoel van onmacht, toch aanwezig zijn.
De ziekte van Parkinson is geen exclusieve ouderdomsziekte. Ook mensen onder de 50 kunnen de diagnose krijgen – midden in hun werkzame leven, met jonge kinderen en volle agenda’s. De impact zit dan breder dan de motoriek. Neuroloog Bart Post en arts, onderzoeker en patiënt met de ziekte van Parkinson Annelien Oosterbaan pleiten voor een bredere blik: herken vroege signalen, wees alert op stressoren en kijk naar de mens achter de ziekte.
Nieuwe anti-amyloïdbehandelingen lijken een doorbraak te betekenen voor mensen met de ziekte van Alzheimer. Deze mogelijke doorbraak versnelt ook de ontwikkeling van gemakkelijk toepasbare bloedbiomarkers die steeds vroegere diagnostiek mogelijk kunnen maken, ook in de huisartsenpraktijk. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor het dagelijks werk van de huisarts? Vereenvoudigen zij het diagnostisch proces of voegen zij juist complexiteit toe? En hoe verhouden hoge kosten, behandelrisico’s en ongelijke toegang zich tot de kernwaarden van de eerstelijnszorg? In deze beschouwing verkennen wij hoe deze innovaties de dementiezorg kunnen veranderen en welke rol de huisartsenpraktijk daarin moet (blijven) spelen.
Wat betekent een schriftelijke wilsverklaring met een euthanasieverzoek voor een later stadium wanneer de patiënt dementie heeft? Een narratief perspectief kan helpen om wilsverklaringen betekenisvol en goed bruikbaar te maken. Door het verhaal van de patiënt steeds opnieuw te verkennen, kan de huisarts beter beoordelen of de wilsverklaring nog uitdrukt wie deze patiënt is en wil zijn.
De meeste mensen met dementie in Nederland wonen thuis en worden ondersteund door naasten. Huisartsen, praktijkondersteuners en verpleegkundig specialisten hebben een belangrijke rol om problemen te signaleren en patiënt en mantelzorger te begeleiden. Voor passende zorg is inzicht nodig in hoe zij het dagelijks leven met dementie ervaren. Eerder onderzochten wij het perspectief van mensen met dementie. In dit onderzoek interviewden we hun naasten. Zij beschreven hoe leven met iemand met dementie vraagt om voortdurende aanpassing in routines en relaties. Huisartsenpraktijken kunnen bij families aansluiten door hun voorgeschiedenis te leren kennen, betekenisvolle momenten te herkennen en de toekomst bespreekbaar te maken.
De prevalentie van de ziekte van Parkinson neemt wereldwijd snel toe. Dit kunnen we niet uitsluitend verklaren door vergrijzing of verbeterde diagnostiek. De vraag die steeds luider klinkt is: waarom krijgen steeds meer mensen parkinson? En wat kunnen we hieraan doen? De auteurs van dit opiniestuk zien de impact van omgevingsfactoren op deze neurodegeneratieve ziekte, maar ook de kansen voor preventie.
De niet-medicamenteuze behandeling in de NHG-Standaard Depressie is herzien. De richtlijn bevat nu uitgebreide informatie over kortdurende psychologische behandelingen en voegt digitale psychologische behandeling toe als aanvullende optie. Daarnaast is psycho-educatie over postpartumdepressie en winterdepressie, inclusief lichttherapie, toegevoegd.
Op je spreekuur komt een 85-jarige man met geheugenklachten waar hij sinds een jaar last van heeft. In de afgelopen maanden zijn daar frequente valincidenten bij gekomen. Hij ervaart zelf geen vergeetachtigheid. Wel ziet hij dagelijks dingen die anderen niet zien. Hij heeft zijn partner en dochter meegenomen naar de afspraak.
Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS) is een zeldzame aandoening die huisartsen maar een paar keer in hun loopbaan zullen tegenkomen. Hun rol is waardevol, zowel in de thuissituatie als in het vaak al lange diagnostische traject. Huisarts Patrick Dielissen begeleidt Leon van Iersel, bij wie in 2023 ALS werd vastgesteld. Samen met zijn partner Ide, het ALS-behandelteam en de thuiszorg kijkt hij hoe zorg, ondersteuning en communicatie optimaal kunnen aansluiten ─ ook als hij als huisarts soms weinig hoeft te ‘doen’. Betrokken blijven blijkt van grote waarde
Amyotrofische laterale sclerose (ALS) is zeldzaam in de huisartsenpraktijk, maar vraagt wel om alertheid. Denk eraan bij progressieve spierzwakte zonder sensibele stoornissen. Wees je bewust van je rol als huisarts in de begeleiding, proactieve zorgplanning en zorg in de terminale fase.
Een hypokinetisch-rigide syndroom kenmerkt zich door bradykinesie (bewegingsarmoede), rigiditeit (stijfheid), en/of tremor. Dit syndroom kan wijzen op de ziekte van Parkinson of een atypisch parkinsonisme: zeldzame hersenziektes die lijken op parkinson. In dit artikel beschrijven we een beknopt neurologisch onderzoek dat de huisarts kan uitvoeren om een hypokinetisch-rigide syndroom te herkennen, zodat gericht verwezen kan worden naar een polikliniek voor bewegingsstoornissen. Daarnaast bespreken we de belangrijkste klinische verschillen tussen de ziekte van Parkinson en atypische parkinsonismen.
Bij de ziekte van Parkinson is de overgang naar de palliatieve fase vaak lastig te herkennen. In deze fase kunnen complexe en vaak moeilijk behandelbare symptomen optreden. Daarnaast kan orale parkinsonmedicatie door bijvoorbeeld slikstoornissen problematisch worden. Dit kan leiden tot een snelle toename van zowel motorische als niet-motorische symptomen en vraagt om tijdige en zorgvuldige aanpassing van het medicatiebeleid. Dit artikel biedt praktische handvatten voor het tijdig herkennen van de palliatieve fase en voor de parkinsonspecifieke behandeling, met nadruk op medicatie en symptoomcontrole in de palliatieve en stervensfase.
Steeds meer onderzoek laat zien dat duurzame leefstijlveranderingen, zoals meer lichamelijke activiteit, een gezond voedingspatroon en stressmanagement, symptomen van de ziekte van Parkinson kunnen verlichten. In dit artikel geven we een overzicht van de beschikbare evidentie en bieden we praktische adviezen voor de huisartsenpraktijk. Naast de symptomatische effecten kunnen leefstijlinterventies mogelijk ook de ziekteprogressie vertragen. Het combineren van verschillende leefstijlinterventies kan daarbij een synergetisch effect hebben, doordat meerdere aspecten van de pathofysiologie gelijktijdig worden beïnvloed. Deze combinatie stelt echter hogere eisen aan de therapietrouw van patiënten.
De incidentie van de ziekte van Parkinson neemt toe. Ook wonen mensen langer in hun eigen omgeving. Hierdoor hebben huisartsen steeds vaker te maken met allerlei facetten van deze ziekte, waaronder ook psychiatrische symptomen. Die komen veel voor en hebben een grote impact op patiënten en hun naasten. Het doel van deze nascholing is huisartsen inzicht te geven in veelvoorkomende psychiatrische stoornissen en de behandelopties tijdens de verschillende stadia van de ziekte.
