Main content

Orthostase geeft niet meer valincidenten

Auteur: Bèr Pleumeekers

Kwetsbare ouderen met orthostatische hypotensie vallen niet vaker dan ouderen met een normale of een verhoogde bloeddruk. Dit werd tot voor kort wel aangenomen en was nogal eens aanleiding om hogere bloeddrukwaarden dan wenselijk te accepteren of bepaalde medicijnen niet voor te schrijven. In een recent onderzoek kon dit verband echter niet aangetoond worden.

Hartog et al. deden een prospectief onderzoek bij 249 (kwetsbare) ouderen die woonachtig waren in een verpleeginrichting. De bloeddrukverandering drie minuten na opstaan werd vergeleken met een aantal basismetingen in zittende of liggende houding. Orthostatische hypotensie werd gedefinieerd als een daling van de systolische bloeddruk van 20 mmHg of meer of een daling van de diastolische bloeddruk van 10 mmHg of meer. Bij 37% van de ouderen bleek sprake te zijn van orthostase. Gedurende een mediane follow-upduur van 1,3 jaar werden 450 valpartijen geregistreerd bij 27% van de deelnemers. In 78% van de gevallen ging het om meerdere valpartijen. Een statistisch verband tussen de bij baseline gemeten orthostase en de kans om te vallen bleek niet aanwezig te zijn. Zelfs patiënten met klachten als gevolg van de orthostase hadden niet meer kans om te vallen dan ouderen zonder orthostase. Wel bleek dat patiënten met een betere ADL, die dus meer mobiel waren (hoge Barthelindex), een grotere kans hadden om te vallen, onafhankelijk van de aanwezigheid van orthostase. Ook ouderen die verpleegd werden op een psychogeriatrische afdeling hadden een hogere kans om te vallen.

In tegenstelling tot hetgeen voor kort werd aangenomen, lijkt orthostatische hypotensie dus niet verantwoordelijk te zijn voor een verhoogde valneiging bij ouderen. Ook niet als orthostatische hypotensie gepaard gaat met klachten. Het vaststellen van orthostatische hypotensie in het kader van valpreventieprogramma’s lijkt een anachronisme en kan derhalve achterwege blijven.

Hartog LC, et al. Orthostatic hypotension does not predict recurrent falling in a nursing home population. Arch Gerontol Geriatr 2016;68:39-43. Doi: 10.1016/j.archger.2016.08.011. [Epub ahead of print].

reacties (0)