Nieuws
Polsbloeddrukmeter gebruiksvriendelijker dan 24-uursmeting
Om hypertensie vast te stellen, kan de huisarts kiezen voor een 24-uursmeting thuis waarbij ieder uur een bloeddrukmanchet om de bovenarm oppompt. Een Utrechts onderzoek laat zien dat een polsbloeddrukmeting gebruiksvriendelijker is en een betere slaapkwaliteit biedt dan de conventionele 24-uursmeting. Ook toonden eerdere onderzoeken aan dat een polsmeter de bloeddruk betrouwbaar meet.
Planetary Health-dieet beschermt nier
Een lager risico op het ontwikkelen van chronische nierinsufficiëntie (CNI) door voeding met een lage klimaatimpact. Een nieuw Brits onderzoek legt dit verband voor een dieet dat zowel gezonder is als beter voor de planeet: het Planetary Health-dieet (PHD).
Buikomvang als screening voor CVRM?
Nederlands onderzoek toont aan dat het meten van de buikomvang een screeningstool kan zijn voor een verhoogd cardiovasculair risico bij een BMI < 30. Het blijkt dat huisartsen deze omvang slechts sporadisch meten.
Verwijzing echo abdomen vaak niet volgens richtlijnen
Uit een Nederlands retrospectief onderzoek blijkt dat de verwijsbrieven voor abdominale echografie vanuit de huisarts vaak onvoldoende klinische informatie bevatten. Ook is de indicatiestelling bij meer dan de helft niet volgens de huidige richtlijnen.
Webtip: Lampie, een AI-gids voor leefstijlvragen
Gezond gedrag is de basis om gezond te blijven. Om patiënten beter te informeren over de invloed van leefstijl in hun specifieke situatie, biedt de AI-chatbot Lampie een oplossing. Door geselecteerde bronnen te ontsluiten via een laagdrempelige chatinterface, helpt deze tool bij het vinden van informatie over voeding, beweging en gedrag. Een interessant hulpmiddel ter voorbereiding of aanvulling op het leefstijladvies in de spreekkamer.
Nieuw onderzoek naar risicovoorspelling voor opname en sterfte na urineweginfectie
Urineweginfecties (UWI’s) behoren tot de meest voorkomende infecties in de huisartsenpraktijk. Hoewel de meeste patiënten in de eerste lijn goed herstellen, verslechtert een deel, met ziekenhuisopname en/of overlijden tot gevolg. Goed onderbouwde kennis om dit risico in te schatten ontbreekt. Het PUHMA-onderzoek richt zich op het identificeren van patiënten met een verhoogd risico, met als doel vroege herkenning te verbeteren.
Nicotine op school en ver na bedtijd
Uit een Nederlands cross-sectioneel onderzoek blijkt dat nicotinegebruik bij bijna de helft van de jongeren op middelbare scholen voorkomt. Een aanzienlijk deel gebruikt verschillende nicotinehoudende producten naast elkaar.
AI even effectief als online-leefstijlcoach bij prediabetes
Een AI-coach doet niet onder voor een menselijke leefstijlcoach op afstand bij prediabetes, blijkt uit een Amerikaanse non-inferioriteits-RCT.
Minder ziekte door pneumokokkenvaccinatie
De pneumokokkenvaccinatie zorgt voor een afname van invasieve pneumokokkenziekte (IPD) onder 60-plussers. Dat blijkt uit Nederlands observationeel onderzoek.
Gewichtsverlies door intermitterend vasten?
Er bestaan meerdere dieetvormen om lichaamsgewicht te verliezen. Een recente netwerkmeta-analyse vergeleek meerdere vormen van intermitterend vasten met continue energierestrictie (CER) en met eten zonder restricties. Uit deze analyse blijkt dat bij een mediane duur van 12 weken een klein gewichtsverlies werd bereikt bij intermitterend vasten en bij CER, vergeleken met eten zonder restricties.
Sekseverschillen in de zorg voor ACS
Uit een observationeel cohortonderzoek blijkt dat vrouwen jonger dan 60 jaar met een eerste acuut coronair syndroom (ACS) een ander zorgpad doorlopen dan mannen. Ondanks een andere presentatie van klachten en een andere inzet van interventies, is er geen verschil in overleving.
Ervaren gezondheid slechter rondom zware industrie
Mensen die dicht bij een industriegebied wonen, ervaren een structureel slechtere gezondheid dan mensen die elders in Nederland wonen. Dit blijkt uit een recent Nivel-onderzoek op basis van gegevens uit 3 verschillende jaren
Secundaire preventie bij hart- en vaatziekten, ook op jongere leeftijd
Een jongere leeftijd bij de eerste diagnose van een beroerte is geassocieerd met een lager risico op latere cardiovasculaire events. Dit geldt ook voor vrouwen die op jongere leeftijd de eerste diagnose van perifeer arterieel vaatlijden (PAV) of een abdominaal aorta-aneurysma (AAA) krijgen. Voor coronaire hartziekte (CHZ) en voor mannen met PAV of een AAA werd geen leeftijdsafhankelijke relatie gevonden.
Trouw zweren aan patiënt én planeet
'Dat beloof ik.' Tien jaar geleden sprak ik deze woorden uit. De vraag is of de artseneed anno 2026 nog volstaat.
Een hondenbaan
‘Moet je me daarvoor wakker bellen?’, gromt de specialist. ‘Waarom zit er nog geen infuusnaald in?’, blaft de ambulanceverpleegkundige. ‘Patiënt was door de huisarts onvoldoende ingelicht’, bijt de ontslagbrief mij toe. Als huisarts zijn we soms de gebeten hond. Herkenbaar, nietwaar? Maar hoe vaak grommen, blaffen en bijten we zelf?
Richtlijn
Herziene PZNL-richtlijn Misselijkheid en braken in de palliatieve fase
De vernieuwde PZNL‑richtlijn biedt een geactualiseerde, brede aanpak van misselijkheid en braken in de palliatieve fase. In dit artikel bespreken we de belangrijkste aandachtspunten voor de huisartsenpraktijk. Naast nieuwe preventieve adviezen en aandacht voor niet‑medicamenteuze interventies is ook het medicamenteuze beleid geactualiseerd, met metoclopramide als voorkeursmiddel en duidelijke alternatieven bij onvoldoende effect. De richtlijn biedt een multidisciplinaire, patiëntgerichte aanpak.
NHG-Standaard Ulcus cruris venosum volledig herzien
In de herziene NHG-Standaard Ulcus cruris venosum is de indicatie voor het bepalen van de enkel-armindex verduidelijkt en is de verwijstermijn bij onvoldoende genezing ondanks adequate behandeling verkort naar 3 weken. Daarnaast legt de standaard meer nadruk op behandeling van de onderliggende oorzaak, namelijk de verhoogde veneuze druk, door inzet van ambulante compressietherapie.
Wetenschap
De huisarts in het spanningsveld van samenwerking: balanceren tussen upperdog en underdog
Samenwerken klinkt vanzelfsprekend, maar is in de zorg allesbehalve eenvoudig. Vergrijzing, complexere zorgvragen en verschuiving van zorg naar de eerste lijn maken samenwerking tussen zorgprofessionals urgenter. De huisarts staat in dit netwerk centraal, maar is ook kwetsbaar; soms ben je de regisseur en de upperdog, soms word je als underdog overvleugeld. De noodzaak tot interprofessioneel samenwerken groeit, maar de kwaliteit van de samenwerking is lang niet altijd voldoende. Ook blijft structurele borging ervan vaak uit. Deze beschouwing verkent waarom samenwerken niet vanzelf gaat, en hoe de huisarts het verschil kan maken.
Nog nooit zo lang gezond geweest
Wat is tegenwoordig passende zorg voor ouderen? Rudi Westendorp legt uit dat een nieuwe generatie oud aan het worden is; een generatie die langer gezond blijft en gewend is om de regie over het eigen leven te nemen. Een te proactieve houding van de huisarts is een recept voor ongelukken, aldus Westendorp.
Risicofactoren voor diagnostische vertraging bij borstkanker
Borstkanker is met circa 16.000 nieuwe diagnoses per jaar de meest voorkomende kanker bij Nederlandse vrouwen. Tijdige herkenning is cruciaal: de relatieve vijfjaarsoverleving daalt van 99% in stadium I naar 31% in stadium IV (uitgezaaide kanker). Ondanks de veelal vroegtijdige diagnose overlijden jaarlijks meer dan 3000 vrouwen aan de gevolgen van borstkanker. Diagnostische vertraging kan in elke fase ontstaan onder invloed van psychosociale, culturele en systeemfactoren. Dit kan gevolgen hebben voor de prognose, behandeling en kwaliteit van leven. Een systematisch overzicht van de multifactoriële determinanten van deze vertraging in hoge-inkomenslanden ontbreekt. In dit verkennende literatuuronderzoek brengen wij deze factoren in kaart met het ecologisch model van Bronfenbrenner. Dit biedt huisartsen handvatten om risicofactoren voor vertraging te herkennen en tijdige diagnostiek te bevorderen.
Krachtig lokaal corticosteroïd effectiever bij matige eczeemopvlamming
In een gerandomiseerde trial met 32 kinderen met een matige opvlamming van constitutioneel eczeem bleek de effectiviteit van een krachtig topicaal corticosteroïd (TCS), fluticasonpropionaat 0,05%, groter dan van hydrocortison 1% gedurende de follow-up van 24 weken. Ondanks de beperkingen (niet geblindeerd, kleine omvang) van de trial wijst het resultaat op voordelen om bij een recidief van een matig eczeem direct te starten met een krachtig corticosteroïd.
Praktijk
Oefentherapie als nieuwe behandeloptie voor hallux valgus
Hallux valgus is een veelvoorkomende voetaandoening waarbij de hulpvraag sterk uiteenloopt: van ongerustheid over het beloop tot pijnklachten die het dagelijks functioneren belemmeren. Er is geen eerstelijns-richtlijn; de richtlijn van de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) (2021) biedt handvatten voor conservatieve behandeling en voegde oefentherapie toe als nieuwe optie bij milde tot matige vormen (Manchester Scale B-C). Het wetenschappelijk bewijs voor conservatieve behandelingen is beperkt, en aanbevelingen berusten uitsluitend op expert opinion. In dit artikel beschrijven we de behandelopties per hulpvraag en onze praktijkervaringen met begeleide gecombineerde oefentherapie.
Stuccokeratose: herkennen en geruststellen
Stuccokeratose is een veelvoorkomende, goedaardige huidafwijking bij ouderen, vooral op de huid van onderbenen en onderarmen die veel aan de zon is blootgesteld. De kleine witgrijze, ruw aanvoelende papels kunnen cosmetisch storend zijn en leiden geregeld tot ongerustheid over huidkanker. De diagnose is meestal eenvoudig op het oog te stellen; behandeling is doorgaans niet nodig.
Wat veroorzaakt een knappend geluid van de heup?
Een patiënt heeft bij bepaalde bewegingen het gevoel dat haar heup uit de kom gaat. Ook maakt de heup geluid als ze haar been optrekt en strekt. Waardoor komt dit?
Kennistoets pinda-allergie en voedselovergevoeligheid
Toets je kennis.
Voorkom een pinda-allergie door introductie op jonge leeftijd
Vroege introductie van pinda kan een pinda-allergie voorkomen. Zowel de jeugdarts (voedingsadviezen) als de huisarts (behandeling en verwijzing) spelen hierbij een belangrijke rol. Zelfs na een acute reactie kun je vaak nog de pinda-introductie voortzetten en zo een potentieel levenslange, gevaarlijke allergie voorkomen. In dit artikel gaan de auteurs in op het ontstaan van voedselallergie, hoe je een pinda-allergie kunt voorkomen, wat te doen bij een reactie, en wanneer je als huisarts verwijst naar de tweede lijn.