Nieuws
Advies Gezondheidsraad: eet meer plantaardige eiwitten
De Gezondheidsraad doet concrete aanbevelingen om de eiwitinname te verschuiven van voornamelijk dierlijke naar meer plantaardige bronnen, met het oog op zowel gezondheidswinst als een lagere milieu-impact.
Vermoeidheid bij COPD
Uit een Nederlands cross-sectioneel onderzoek blijkt dat 51% van de patiënten met COPD ernstige vermoeidheid rapporteert. Daarnaast is vermoeidheid sterk geassocieerd met dyspneu, vermoeidheidgerelateerd catastroferen, slaapkwaliteit en pijn.
Apptip: Ditto – Zorg begrijpelijk maken voor de patiënt
Patiënten vergeten bijna de helft van de adviezen en informatie die de dokter hun geeft. De gratis app Ditto biedt een oplossing: gesprekken opnemen, medische brieven scannen en een begrijpelijke samenvatting/uitleg teruglezen en delen met anderen. Deze app is in de praktijk al goed bruikbaar met enkele aandachtspunten.
Deelname en uitval bij GLI: wie en waarom?
Uit onderzoek blijkt dat 90% van de aanmelders na de intake start met de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI), maar slechts 60% maakt deze af. Vooral mensen met een lager inkomen of migratieachtergrond stoppen voortijdig. Goede uitleg bij de verwijzing en maatwerk tijdens het traject zijn cruciaal om deelnemers gemotiveerd te houden.
AI beïnvloedt mentale gezondheid zorgmedewerkers positief, onder voorwaarden
Artificiële intelligentie (AI) kan ondersteunen bij documentatie, communicatie en diagnostiek. Hierdoor kunnen zorgprofessionals efficiënter werken. Maar wordt het werk ook leuker? Ja, blijkt uit een recente internationale review, maar wel onder voorwaarden.
Nieuw onderzoek naar wekelijkse anticonceptie zonder hormonen
Eén op de 4 vrouwen in Nederland is ontevreden over haar huidige anticonceptiemethode. Huisartsen spelen een belangrijke rol bij de keuze voor de methode. Het WOMEN&More-onderzoek gaat na of de wekelijkse, hormoonvrije pil mifepriston een veilig, effectief en gebruiksvriendelijk alternatief kan zijn.
Geen bewijs voor breast implant illness
Uit Nederlands onderzoek blijkt geen verhoogd risico op aspecifieke lichamelijke klachten bij borstkankeroverlevenden met siliconen borstimplantaten (SBI). Huisartsen kunnen patiënten met zorgen over breast implant illness (BII) op basis van dit onderzoek geruststellen. Dit resultaat ondersteunt het standpunt in de Nederlandse richtlijn Borstprothesechirurgie.
Stollingsstoornissen bij jonge vrouwen: meer dan een lichamelijke klacht
Een kwalitatief onderzoek uit Amsterdam laat zien dat de deelnemende jonge vrouwen met aangeboren stollingsstoornissen (ASS) vaak flinke belemmeringen ervaren in hun dagelijks leven. Zorgverleners onderschatten hun klachten regelmatig of herkennen ze niet. Huisartsen kunnen een rol spelen bij het signaleren van symptomen en het ondersteunen van deze vrouwen.
Geruptureerd AAA herkennen tijdens HAP-triage
Uit een case-controlonderzoek blijkt dat patiënten met een geruptureerd abdominaal aorta-aneurysma (rAAA), dat werd gemist op de huisartsenpost (HAP), vaker een acuut begin van pijn, transpiratie en uitgesproken bezorgdheid hadden. Ook belden zij vaker ’s nachts dan controlepatiënten met vergelijkbare klachten.
Nieuw onderzoek naar tijdige identificatie van patiënten met palliatieve zorgbehoeften
Tijdige palliatieve zorg verbetert de kwaliteit van leven van patiënten met ernstige aandoeningen en vermindert overbehandeling. Huisartsen en praktijkondersteuners vinden het echter lastig om tijdig te herkennen welke patiënten hiervan kunnen profiteren. Het doel van het IPAZ-project is om een identificatietool te ontwikkelen die huisartsen en praktijkondersteuners helpt bij het herkennen van patiënten met palliatieve zorgbehoeften.
Verweven
Jarenlang kwam ze bij me op het spreekuur, bijna altijd samen met haar wat trieste man. Chronische pijn en onbehandelbare depressies maakten haar leven ondraaglijk. De consulten duurden eindeloos. Haar partner, die duidelijk zielsveel van haar hield, steunde haar in alles, ook in haar euthanasiewens die uiteindelijk vervuld werd via de Levenseinde Kliniek. Drie maanden na haar overlijden zat hij weer voor me. Onherkenbaar, stralend van geluk: hij was verliefd, ik verbaasd en dacht heel even: moet hij niet rouwen?
Je bent wat je eet
‘Zelfs de eiwitten zijn tegenwoordig in transitie!’ Ik ben op een verjaardag en zit naast de cynische, maatschappijkritische oom van de jarige. Hij blijkt allesweter van beroep. Feest! Het is zo’n verjaardag waarop het klagen over ‘de huisarts’ nooit ver weg is. Gelukkig ben ik ook nog hoofdredacteur.
Richtlijn
De nieuwe NHG-Standaard Gastro-enteritis
In de nieuwe NHG-Standaard Gastro-enteritis zijn de NHG-Standaard Acute diarree en de NHG-Behandelrichtlijn Misselijkheid en braken samengevoegd, omdat beide richtlijnen gastro-enteritis als scope hadden. De praktische adviezen over diagnostiek en behandeling zijn geüpdatet, waaronder de indicatie en termijn voor fecesonderzoek en de plaatsbepaling van ondansetron. De nieuwe Standaard bevat een overzichtstabel voor aanpassing van veelvoorkomende chronische medicatie.
Wetenschap
Optimalisatie van pijnreductie bij plaatsing van intra-uteriene anticonceptie
Spiraalplaatsing is onderwerp van discussie in de media, met name vanwege de pijn die vrouwen ervaren bij plaatsing. Tegelijkertijd kiezen steeds meer vrouwen voor een spiraal als vorm van anticonceptie. De NHG-Standaard Anticonceptie adviseert pijnstilling met een NSAID of paracetamol rondom de plaatsing, maar dat blijkt vaak onvoldoende effect te hebben. Huisartsen staan voor de uitdaging om effectieve pijnstillingsopties en plaatsingstechnieken te identificeren, met als doel zowel de pijnervaring te beperken als het succes van de spiraalplaatsing te verhogen. Succesvolle plaatsing vereist aandacht voor risicogroepen, adequate medicamenteuze behandeling en een zorgvuldige technische uitvoering.
Strijd voor gezondheid: signaleren wat niet goed gaat in de zorg
Voor de gemiddelde patiënt is de zorg goed georganiseerd. Maar wie van dat gemiddelde afwijkt, loopt snel tegen problemen aan. Dat geldt bijvoorbeeld voor mensen met obesitas of met een migratieachtergrond, maar ook voor vrouwen: zorg en onderzoek zijn nog altijd sterk op de man gericht. Het is belangrijk dat huisartsen gezondheidsverschillen signaleren en actief aan de orde stellen bij bijvoorbeeld beleidsmakers, stelt hoogleraar huisartsgeneeskunde Hedwig Vos.
Behandeldoelen van ouderen: de kracht van kleine dingen met een grote betekenis
Passende medische zorg voor ouderen houdt steeds meer rekening met de mate van kwetsbaarheid in hun gezondheid. Uit onze diepte-interviews blijkt dat ouderen met en zonder kwetsbare gezondheid vergelijkbare behandeldoelen hebben bij toekomstige acute en/of ernstige ziekte en dat beiden een brede blik hebben op de levensdoelen en zorgmogelijkheden die hieraan bijdragen. Hoe ouderen hun behandeldoelen willen en kunnen bereiken verschilt echter: ouderen met een kwetsbare gezondheid geven hieraan invulling via kleinere, dagelijkse activiteiten. Deze verschillende manier van invulling vraagt om maatwerk in de zorg, zodat eigen voorkeuren en mogelijkheden van ouderen centraal staan.
Persoonsgerichte zorg bij chronische aandoeningen: de Nederlandse resultaten van het PaRIS-onderzoek
Bijna 6 miljoen mensen in Nederland hebben ten minste 2 chronische aandoeningen en dat aantal wordt de komende jaren nog groter. Dit heeft gevolgen voor de zorg. Die moet meer geïntegreerd en persoonsgericht worden verleend en daar zijn huisartsen inmiddels volop mee bezig. Maar merken hun patiënten daar al iets van? Is de huisartsenzorg volgens hen voldoende persoonsgericht? In dit artikel bespreken we de Nederlandse uitkomsten van het PaRIS-onderzoek, waarbij patiënten een vragenlijst invulden over hun ervaringen met de huisartsenzorg. Deze vergeleken we met 3 vergelijkbare landen.
Bespreek plantaardige voeding in de spreekkamer
Minder rood en bewerkt vlees en meer peulvruchten en noten: internationale richtlijnen adviseren een verschuiving van dierlijke naar plantaardige eiwitinname. Deze zogeheten eiwittransitie biedt kansen om de volksgezondheid te verbeteren en het klimaat te beschermen. Toch benut de huisarts de kracht van voeding nog onvoldoende, stellen wij. In dit opiniestuk laten we zien waarom juist de huisarts een sleutelrol kan spelen in betere volksgezondheid en leefbaarheid van onze planeet.
Praktijk
Een onverklaarbaar hematoom bij een premobiele zuigeling
Een hematoom bij een premobiel kind is altijd alarmerend. Omdat deze kinderen zichzelf nog niet kunnen voortbewegen, zijn accidentele hematomen zeldzaam. Houd er daarom altijd rekening mee dat letsel kan zijn toegebracht en dient te worden onderzocht. Huisartsen hebben een unieke positie om vroegtijdig signalen van toegebracht letsel te signaleren. Het Landelijk Expertise Centrum Kindermishandeling (LECK) biedt laagdrempelig en deskundig advies aan medische professionals over letselduiding bij kinderen, maar wordt nog weinig geraadpleegd door huisartsen. Een casus van een 9 weken oude baby illustreert hoe het opmerken van een hematoom, gecombineerd met een LECK-advies, kan bijdragen aan de tijdige waarborging van de veiligheid van het kind.
Antwoord ‘De betekenis van Epstein-Barr- en cytomegalovirusserologie’
De serologische uitslagen wijzen niet op een acute Epstein-Barr-virusinfectie (EBV), maar passen het best bij een primaire cytomegalovirusinfectie (CMV). Deze casus laat zien hoe de interpretatie van EBV- en CMV-serologie valkuilen kent en klinische context essentieel is.
De betekenis van Epstein-Barr- en cytomegalovirusserologie
Een 19-jarige sportieve man komt bij de huisarts met keelpijn, moeheid en lymfadenopathie. Op zijn verzoek verricht de huisarts serologisch onderzoek naar het Epstein-Barr- (EPV) en het cytomegalovirus (CMV). Wat laten de onderzoeken zien?
Familiaire longfibrose: het belang van de familieanamnese
Toets je kennis met deze casus over een 50-jarige vrouw met prikkelhoest en kortademigheid.
Wat is blauw zweet en hoe behandel je het?
Blauw, groen of zwart gekleurd zweet zul je niet vaak tegenkomen op je spreekuur. Toch komt het voor en het kan je patiënt flink zenuwachtig maken. Hoe je de diagnose stelt en welke behandeling passend is, lees je in dit H&Weetje.
Bewegen na kanker: implementatie van een geprotocolleerd coachingsprogramma in de huisartsenpraktijk
Huisartsen adviseren patiënten met chronische aandoeningen over gezonde leefstijl. Voor mensen die een kankerbehandeling hebben gehad gebeurt dit echter nauwelijks, ondanks de bewezen voordelen van bewegen. Tussen 2021 en 2024 implementeerden 16 zorgverleners in 14 huisartsenpraktijken in Noord-Nederland een coachingsprogramma om meer dagelijkse activiteit te stimuleren bij 149 patiënten na behandeling tegen kanker. Dit leidde tot gezondheidsvoordelen ten opzichte van de start van het programma, waaronder minder vermoeidheid, betere kwaliteit van leven en beter fysiek functioneren. Succes hing vooral af van gemotiveerde, goed getrainde zorgverleners. De belangrijkste belemmeringen waren gebrek aan tijd en personeel en het ontbreken van een expliciete hulpvraag.
Kindermishandeling
Toets je kennis.